فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجاندهها روستا در بخش باهوکلات سیستان و بلوچستان با وجود رهاسازی دورهای آب سد پیشین، همچنان با کمبود آب آشامیدنی روبهرو هستند….
به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، به گفته ساکنان محلی، در حال حاضر در خط انتقال آب شیرگواز، خط لولهای که آب را از محدوده سد/بند شیرگواز به سمت روستاهای اطراف منتقل میکند و آب مورد نیاز حدود ۲۰ تا ۳۰ روستا را تأمین میکند، تنها دو پمپ شناور فعال است و فشار آب برای ورود به مسیرهای فرعی و رسیدن به بسیاری از روستاها کافی نیست.
یکی از ساکنان منطقه گفته است که پیشتر تنها یک پمپ در این خط فعال بود و اضافه شدن پمپ دوم نیز نتوانسته مشکل را برطرف کند. بهگفته او، این خط برای استفاده از چهار یا پنج پمپ بزرگ ظرفیت دارد، اما فقط روستاهای نزدیک به خط اصلی از آب بهرهمند میشوند و ساکنان دیگر روستاها ناچارند آب مورد نیاز خود را با گالنهای ۲۰ لیتری تأمین کنند.
او همچنین گفته است: «مشکل اصلاً کمبود آب نیست، چون آب وجود دارد. هر ۱۴ یا ۱۵ روز آب را از سد پیشین رها میکنند، اما ما همچنان تشنه هستیم.». او افزوده است که بخش قابل توجهی از این آب به محلی منتقل میشود که شرکت ماهان، وابسته به سپاه پاسداران در فاصله حدود ۱۰ کیلومتری ایجاد کرده است.
بر اساس اظهارات این ساکن محلی، شرکت ماهان در نزدیکی روستاها یک «هوتگ» ایجاد کرده و آب رهاشده از سد پیشین به این محل منتقل میشود. هوتگ در بلوچستان به گودالها یا استخرهای ذخیره آب گفته میشود که برای نگهداری آب و استفاده در مصارف مختلف، از جمله کشاورزی، مورد استفاده قرار میگیرند. بسیاری از کودکان بلوچ در سالهای اخیر قربانی این هوتگها شدهاند. بهگفته این ساکن منطقه، حجم آبی که در مدت حدود ۱۰ روز به این استخر یا گودال منتقل میشود، میتوانست برای تأمین آب منطقه در مدت بسیار طولانیتری مورد استفاده قرار گیرد.
او همچنین شرکت ماهان را به در اختیار گرفتن زمینهای مردم بلوچ و اجاره دادن آنها متهم کرده است.
هلدینگ ماهان طی سالهای اخیر در سیستان و بلوچستان در حوزههایی مانند کشاورزی، باغداری، دامداری و گردشگری فعال شده است. این فعالیتها بر اساس تفاهمنامههایی با نهادهای استانی و قرارگاه قدس سپاه دنبال شده و مقامهای محلی، سرمایهگذاری این شرکت را اقدامی برای توسعه اقتصادی و ایجاد اشتغال در منطقه معرفی کردهاند.
از جمله طرحهای این شرکت، پروژههای کشت خرما و باغداری در میرجاوه، مهرستان، باهوکلات دشتیاری و سواحل مکران است. در سالهای گذشته نیز گزارشهایی درباره واگذاری زمینهای کشاورزی بومیان در باهوکلات و مهرستان به این شرکت منتشر شده است؛ گزارشهایی که در آنها گفته شده برخی زمینها بهدلیل نداشتن سند رسمی از صاحبان محلی گرفته و به شرکت واگذار شدهاند.
فعالیتهای گسترده کشاورزی در مناطق خشک بلوچستان همزمان با هشدارهایی درباره فشار بر منابع آب انجام میشود. کارشناسان محیط زیست پیشتر گفته بودند که توسعه کشاورزی بدون در نظر گرفتن ظرفیت منابع آب زیرزمینی میتواند به تشدید خشکسالی، کاهش پوشش گیاهی و فرونشست زمین منجر شود.
بحران آب در سیستان و بلوچستان در شرایطی ادامه دارد که این استان از خشکترین مناطق ایران بهشمار میرود. میانگین بارش سالانه در استان کمتر از ۱۰۰ میلیمتر است و بخش بزرگی از آن با درجات مختلف خشکسالی مواجه است. در دشت سیستان، میزان بارندگی سالانه کمتر از ۶۵ میلیمتر گزارش شده، در حالی که تبخیر سالانه بیش از چهار هزار میلیمتر است.
سد پیشین در شهرستان سرباز که در سال ۱۳۷۱ ساخته شد نیز طی سالهای اخیر تحت تأثیر خشکسالیهای متوالی و کاهش بارندگی قرار گرفته است. کاهش ورودی آب و افت ذخیره سد، تأمین آب صدها روستای پاییندست را دشوار کرده است. مهرماه سال گذشته نیز گزارشهایی از خشکشدن کامل سد و ترکخوردن بستر آن منتشر شد.
با وجود این شرایط، ساکنان باهوکلات میگویند مسئله آنها فقط کاهش منابع آب نیست و نحوه انتقال و توزیع آب نیز در تشدید بحران نقش دارد. آنها خواستار فعال شدن ظرفیت کامل خط شیرگواز و دسترسی پایدار روستاهای منطقه به آب آشامیدنی هستند.