آسوشیتدپرس به نقل از دو دیپلمات آگاه گزارش داد که مقامهای آمریکایی از چند کشور خاورمیانه و متحدان منطقهای واشنگتن خواستهاند برای احتمال ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا و همچنین واکنش تلافیجویانه تهران آماده باشند. همزمان، گزارشها از تلاش تازه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، برای ازسرگیری مذاکرات با محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، حکایت دارند؛ تلاشی دیپلماتیک که در کنار آمادگیهای نظامی، از ادامه همزمان فشار و مذاکره برای پایان دادن به جنگ حکایت میکند….
خبرگزاری آسوشیتدپرس پنجشنبه ۷ آبان / ۲۹ اکتبر در گزارشی نوشته است که مقامهای آمریکایی به چند کشور خاورمیانه و متحدان منطقهای خود هشدار دادهاند که برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای هفته آینده در آمریکا آماده باشند. بهگفته دو دیپلمات که در جریان این هشدارها قرار گرفتهاند، واشنگتن همچنین از متحدانش خواسته است احتمال حملات تلافیجویانه ایران علیه آنها را در نظر بگیرند.
این دو دیپلمات که نخواستند نامشان فاش شود تأکید کردند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هنوز تصمیم نهایی خود را درباره انجام حملات تازه علیه ایران نگرفته است. با این حال، او بارها گفته است که در حال بررسی احتمال صدور دستور حمله نظامی جدید پس از پایان انتخابات مهم ۱۲ آبان / ۳ نوامبر است.
تهدیدهای ترامپ و هشدارهای تازه آمریکا به متحدانش برای آمادگی در برابر واکنش احتمالی ایران، نگرانیها را در منطقه افزایش داده است؛ بهگونهای که احتمال بازگشت به عملیات نظامی گسترده بار دیگر جدی بهنظر میرسد.
تهران همچنان از دیپلماسی و آمادگی جنگی سخن میگوید
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تهران «همچنان به دیپلماسی فرصت میدهد تا به نتیجه برسد». بهگفته او، ایران با میانجیها در حال بررسی پیشنهادهایی است که ماه گذشته در طرحی برای پایان دادن به درگیری مطرح کرده بود؛ طرحی که ترامپ آن را قاطعانه رد کرد.
تهران همچنان خواهان آن است که پیشنهادهای یادشده مبنایی برای بازگشت به آتشبس قرار گیرند.
در همین حال، وزارت امور خارجه امارات متحده عربی در بیانیهای از طرفهای درگیر خواست «خردمندی بهخرج دهند و راه حلهای سیاسی را دنبال کنند» تا تنشها مهار و از بازگشت به عملیات نظامی تمامعیار جلوگیری شود.
بهگفته دو دیپلمات مورد استناد آسوشیتدپرس، آمریکا به متحدان منطقهای خود گفته است که دور تازه عملیات نظامی ممکن است چند روز ادامه یابد. با این حال، مقامهای منطقهای خود را برای واکنش ایران و گروههای همپیمان آن نیز آماده میکنند؛ واکنشی که میتواند درگیری را بسیار طولانیتر کند.
مقامهای آمریکایی همچنین از متحدان خود خواستهاند اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهند، زیرا احتمال میرود پاسخ ایران شامل حملات تلافیجویانه به تأسیسات انرژی و دیگر زیرساختهای حیاتی باشد.
در سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه ۴ آبان / ۲۶ اکتبر اعلام کرد نیروهای مسلح کشور برای دفاع قاطع در برابر هرگونه تجاوز آمادهاند و ایران در صورت حمله، حق دفاع از خود را محفوظ میداند. او همچنین تأکید کرد که تهران اقدامات آینده خود را از پیش اعلام نخواهد کرد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز روز گذشته در اظهاراتی که پرستیوی گزارش کرد، گفت بازگشایی تنگه هرمز به تحقق شروط ایران بر اساس تفاهمنامه اسلامآباد بستگی دارد.
احتمال ازسرگیری حملات؛ زمانبندی و توان نظامی آمریکا
آمادگی ارتش آمریکا برای ازسرگیری حملات بلافاصله پس از روز انتخابات هنوز روشن نیست. آمریکا از اوایل سپتامبر حملهای علیه ایران انجام نداده، اما دامنه بحران در خاورمیانه گسترش یافته است.
حوثیها به زیرساختهای نفتی و فرودگاههای عربستان سعودی حمله کردهاند و ائتلاف به رهبری عربستان نیز در پاسخ، حملات مرگباری علیه مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن انجام داده است.
روزنامه والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در جریان احتمال تشدید تنشها و آمادگی برای عملیات نظامی تازه آمریکا قرار گرفتهاند. بهگزارش این روزنامه، واشنگتن در حال بررسی کارزار نظامی کوتاه اما شدید است؛ کارزاری که میتواند زیرساختهای ایران و تأسیسات هستهای این کشور را هدف قرار دهد. با این حال، تصمیم نهایی ترامپ هنوز اعلام نشده است.
پنتاگون در اواخر ماه گذشته ناو هواپیمابر «یواساس تئودور روزولت» را بههمراه چندین شناور آبیـخاکی حامل تفنگداران دریایی از سندیگو به سوی خلیج فارس اعزام کرد. شمار نیروهای اعزامی در مجموع حدود ۹ هزار نفر اعلام شده است.
یکی از مقامهای آمریکایی در آن زمان گفته بود که این استقرار میتواند شمار ملوانها و تفنگداران دریایی آمریکا در منطقه را به بیش از ۲۰ هزار نفر برساند و صدها فروند هواپیما نیز در این آرایش نظامی حضور داشته باشند. حضور همزمان سه گروه رزمی ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه، در ماه آوریل، برای نخستین بار از سال ۲۰۰۳ رخ داده بود.
نامه جیدی ونس به محسن رضایی «برای ازسرگیری مذاکرات»
در همین حال، گزارشهای رسانهای حاکی از تلاش تازه واشنگتن برای ازسرگیری مذاکرات با تهران است. به گزارش والاستریت ژورنال، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نامهای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، فرستاده و پیشنهاد کرده است که دو طرف در آینده نزدیک مذاکرات مستقیم را از سر بگیرند. بر اساس این گزارشها، ونس گفته است که شخصاً ریاست هیئت مذاکرهکننده آمریکا را برعهده خواهد گرفت.
گفته میشود این نامه هفته گذشته از طریق میانجیهای قطری ارسال شده و روز یکشنبه ۳ آبان / ۲۵ اکتبر به رضایی رسیده است. برنامه هستهای ایران از موضوعات اصلی مورد نظر واشنگتن برای مذاکرات جدید عنوان شده است. با این حال، متن کامل نامه منتشر نشده و جزئیات دقیق پیشنهاد آمریکا هنوز مشخص نیست.
دونالد ترامپ چهارشنبه ۶ آبان / ۲۸ اکتبر تأیید کرد که جیدی ونس با مقامهای ایرانی تماس گرفته و پیش از آن موافقت او را جلب کرده بود. ترامپ اما هدف تماس را کمکهای پزشکی به ایران عنوان کرد؛ در حالیکه اکسیوس نوشته بود مذاکرات باید موضوع هستهای ایران را نیز در بر میگرفت.
همزمان، میانجیهای منطقهای در تلاشاند زمینه برگزاری دور تازه مذاکرات را پیش از احتمال ازسرگیری عملیات نظامی فراهم کنند. ایران نیز خواستار بازگشت به آتشبس بر اساس پیشنهادهای پیشین خود شده است.
برکناری مقام ارشد برنامهریزی نظامی پنتاگون
در تحولی دیگر، گزارشها در اواخر روز چهارشنبه حاکی از آن بود که پیت هگست، وزیر جنگ (دفاع) آمریکا، عالیترین مقام برنامهریزی نظامی پنتاگون را برکنار کرده است.
بر اساس اطلاعاتی که یک مقام دفاعی آمریکا در اختیار آسوشیتدپرس گذاشته، سپهبد برت سیلویا، از ارتش آمریکا، از سمت رئیس بخش راهبرد، طرحها و سیاستگذاری ستاد مشترک نیروهای مسلح کنار گذاشته شده است. این مقام که نخواست نامش فاش شود، گفت هنوز جانشینی برای سیلویا تعیین نشده و دلیلی نیز برای برکناری او اعلام نشده است.
فشار سیاسی جنگ بر ترامپ و جمهوریخواهان
ترامپ در هفتههای اخیر بخش مهمی از فعالیتهای خود را به تبلیغ برای نامزدهای جمهوریخواه در انتخابات ۱۲ آبان / ۳ نوامبر اختصاص داده و درباره برنامه بعدی خود در قبال ایران موضع روشنی نگرفته است.
جنگ علیه ایران به عاملی دشوار برای نامزدهای جمهوریخواه تبدیل شده است؛ آنها باید رأیدهندگانی را قانع کنند که از افزایش قیمت بنزین و هزینههای زندگی خسته شدهاند. جنگ با افزایش هزینههای انرژی، بر بخشهای مختلف اقتصاد جهانی نیز تأثیر گذاشته است.
بر اساس تازهترین برآورد پنتاگون که به کنگره ارائه شده، هزینه جنگ ایران برای مالیاتدهندگان آمریکایی به ۴۷٫۱ میلیارد دلار رسیده است.
ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی خود مرتباً گفته است که جنگ بهزودی پایان خواهد یافت، اما همزمان تهدید کرده که پس از انتخابات ممکن است دور تازهای از بمباران آغاز شود.
او روز سهشنبه در گردهمایی انتخاباتی خود در لوباکِ تگزاس گفت که پایان قطعی درگیری هشتماهه ممکن است «ظرف یکی دو هفته» رقم بخورد.
ترامپ در همان سخنرانی، در پاسخ به این پرسش که جنگ علیه ایران چه زمانی پایان مییابد، گفت: «هر وقت خودم بخواهم.» او افزود که پایان جنگ میتواند بسیار سریع باشد، اما باید بهگونهای پایان یابد که ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجان