تورم ۸۸,۷ درصدی در مهرماه؛ قیمت‌ها همچنان از توان خرید مردم جلو می‌زنند

مرکز آمار ایران در گزارش رسمی خود اعلام کرده که قیمت کالاها و خدمات در مهرماه امسال نسبت به مهر سال گذشته به‌طور میانگین ۸۸,۷ درصد افزایش یافته است. هرچند تورم نقطه‌به‌نقطه اندکی پایین آمده، اما تورم ماهانه ۴,۴ درصدی و جهش هزینه آموزش، حمل‌ونقل و تفریح نشان می‌دهد که فشار گرانی همچنان بر زندگی خانوارها سنگینی می‌کند…..

بر اساس داده‌های جدید مرکز آمار ایران، تورم ماهانه در مهرماه ۱۴۰۵ به ۴,۴ درصد و تورم سالانه به ۷۶,۸ درصد رسیده است. همچنین تورم نقطه‌به‌نقطه مهرماه ۸۸,۷ درصد است؛ به این معنا که خانوارها برای خرید مجموعه‌ای یکسان از کالاها و خدمات مصرفی، به‌طور میانگین ۸۸,۷ درصد بیشتر از مهر سال گذشته هزینه کرده‌اند.

تنها نکته‌ای که در نگاه اول می‌تواند نشانه‌ای از کاهش فشار تورمی تلقی شود، پایین آمدن تورم نقطه‌به‌نقطه از ۸۹,۸ درصد در شهریور به ۸۸,۷ درصد در مهر است. اما این کاهش ۱,۱ واحد درصدی به معنای ارزان شدن کالاها نیست. قیمت‌ها همچنان بالا می‌روند؛ فقط سرعت افزایش آن‌ها در مقایسه با دوره مشابه سال قبل اندکی کمتر شده است. تورم ماهانه ۴,۴ درصدی نیز نشان می‌دهد که سطح عمومی قیمت‌ها فقط در فاصله شهریور تا مهر به همین میزان افزایش یافته است.

هزینه‌های ضروری زندگی همچنان زیر فشار گرانی

در میان گروه‌های اصلی کالاها و خدمات، قیمت خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در مهرماه نسبت به ماه قبل ۲,۴ درصد افزایش یافته است. این رقم در نگاه نخست از تورم عمومی ماهانه کمتر است، اما افزایش مستمر قیمت مواد غذایی، به‌ویژه برای خانوارهای کم‌درآمد که بخش بزرگی از درآمدشان صرف تأمین خوراک می‌شود، همچنان می‌تواند قدرت خرید آن‌ها را کاهش دهد.

در بخش حمل‌ونقل، وضعیت به‌مراتب دشوارتر بوده است: قیمت‌ها در مهرماه نسبت به شهریور ۱۰,۷ درصد افزایش یافته‌اند. گروه آموزش نیز با تورم ماهانه ۲۳,۵ درصدی در صدر گروه‌های اصلی قرار گرفته است. این ارقام از افزایش سنگین هزینه‌هایی حکایت دارند که خانوارها برای رفت‌وآمد و تحصیل فرزندان خود با آن روبه‌رو هستند.

در مقایسه با مهر سال گذشته نیز افزایش قیمت‌ها در برخی گروه‌ها بسیار شدید بوده است. طبق آمار رسمی، تورم نقطه‌به‌نقطه حمل‌ونقل به ۱۲۸ درصد و مبلمان و لوازم خانگی به ۱۲۸,۹ درصد رسیده است. به بیان ساده، هزینه خرید اقلام این گروه‌ها به‌طور میانگین بیش از دو برابر شده است. این ارقام لزوماً به معنای دو برابر شدن قیمت تک‌تک کالاها نیست، بلکه میانگین تغییر قیمت‌های ثبت‌شده در هر گروه را نشان می‌دهد.

روستاها؛ فشار تورمی سنگین‌تر از شهرها

آمار مرکز آمار ایران همچنین از تفاوت قابل‌توجه میان وضعیت خانوارهای شهری و روستایی حکایت دارد. تورم نقطه‌به‌نقطه در مناطق شهری ۸۵,۵ درصد، اما در مناطق روستایی ۱۰۷ درصد اعلام شده است. تورم سالانه نیز در شهرها ۷۴,۱ درصد و در روستاها ۹۲,۳ درصد بوده است.

این تفاوت نشان می‌دهد که خانوارهای روستایی، بر اساس شاخص‌های رسمی، با افزایش شدیدتری در هزینه‌های مصرفی خود مواجه بوده‌اند. البته برای توضیح کامل این فاصله باید ترکیب هزینه‌های خانوار، الگوی مصرف و تغییر قیمت گروه‌های مختلف کالاها و خدمات را نیز بررسی کرد.

کاهش جزئی تورم در یک ماه، به معنای بهبود معیشت نیست

برای ارزیابی وضعیت اقتصادی، نمی‌توان صرفاً به کاهش یک شاخص تورم تکیه کرد. افت محدود تورم نقطه‌به‌نقطه در مهرماه، در کنار تورم ماهانه ۴,۴ درصدی و تورم سالانه ۷۶,۸ درصدی، تصویری از اقتصادی ارائه می‌دهد که در آن افزایش قیمت‌ها همچنان شدید است و هزینه زندگی با سرعت بالایی بالا می‌رود.

نکته مهم‌تر آن است که آمار تورم به‌تنهایی تمام وضعیت معیشت را نشان نمی‌دهد. برای سنجش میزان فشار بر زندگی مردم باید رشد دستمزدها و حقوق بازنشستگان، درآمد خانوارها و هزینه مسکن را نیز در نظر گرفت. اگر درآمدها هم‌پای قیمت‌ها افزایش نیابند که نیافته‌اند، نتیجه آن کاهش قدرت خرید و دشوارتر شدن تأمین نیازهای روزمره خواهد بود.