فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجان
اعتراض‌های دانش‌آموزی در فرانسه که از کمبود معلم و فرسودگی مدارس آغاز شده بود، روز شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ به موجی گسترده از اعتراض‌های اجتماعی و معیشتی در سراسر کشور تبدیل شد….
صدها هزار نفر از دانش‌آموزان، معلمان، کارگران، بازنشستگان و دیگر شهروندان در مخالفت با گرانی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و برخورد پلیس با معترضان به خیابان‌ها آمدند. درگیری‌های شدید در پاریس، مارسی، لیون و چند شهر دیگر به آتش‌سوزی، تخریب ساختمان‌ها و بازداشت حدود ۴۰۰ نفر انجامید. وزارت کشور شمار معترضان را ۵۵۰ هزار نفر اعلام کرده، در حالی که برگزارکنندگان از حضور ۸۰۰ هزار نفر خبر داده‌اند.
تظاهرات سراسری روز شنبه در ادامه اعتراض‌هایی برگزار شد که از ماه گذشته در دبیرستان‌های مناطق کم‌درآمد حومه شمالی پاریس آغاز شده بود. دانش‌آموزان ابتدا به غیبت طولانی‌مدت معلمان، کمبود نیروی آموزشی، ساختمان‌های فرسوده مدارس و شرایط نامناسب تحصیل اعتراض داشتند. این حرکت در هفته‌های بعد گسترش یافت و به اعتراضی عمومی علیه نابرابری اجتماعی، افزایش هزینه زندگی، کاهش بودجه خدمات عمومی و برخورد خشونت‌آمیز پلیس با دانش‌آموزان تبدیل شد.
بر اساس گزارش روزنامه لوموند، وزارت کشور فرانسه شمار شرکت‌کنندگان در تجمع‌های روز شنبه را حدود ۵۵۰ هزار نفر اعلام کرد، اما برگزارکنندگان این رقم را ۸۰۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند. تظاهرات در ده‌ها شهر از جمله پاریس، مارسی، لیون، لیل، بوردو، نانسی و لیموژ برگزار شد. بسیاری از راهپیمایی‌ها به‌آرامی آغاز شدند، اما در بخش‌هایی از شهرهای بزرگ میان گروه‌هایی از معترضان و نیروهای پلیس درگیری روی داد.
درگیری‌های شدید در پاریس و مارسی
در پاریس، میدان جمهوری و خیابان‌های اطراف آن به یکی از کانون‌های اصلی درگیری تبدیل شد. پلیس برای متفرق کردن گروه‌هایی از معترضان از گاز اشک‌آور و خودروهای آب‌پاش استفاده کرد. به گزارش گاردین، شماری از افراد نقاب‌دار به سوی مأموران سنگ و مواد آتش‌زا پرتاب کردند.
در مارسی، گروهی از معترضان با استفاده از موانع فلزی خیابان، در ورودی ساختمان شهرداری را شکستند و برای مدتی وارد آن شدند.
در لیون، لیموژ و چند شهر دیگر نیز گزارش‌هایی از حمله به ساختمان‌های عمومی، آتش‌سوزی و درگیری با پلیس منتشر شد. در لیموژ، ساختمان تاریخی شهرداری دچار آتش‌سوزی گسترده شد و بخش‌هایی از آن خسارت دید.
بیش از ۴۰۰ بازداشت
لوران نونیز، وزیر کشور فرانسه، شامگاه شنبه اعلام کرد که شمار بازداشت‌شدگان به حدود ۴۰۰ نفر رسیده است. او گفت بیشتر بازداشت‌شدگان بزرگسالانی بوده‌اند که ارتباطی با اعتراض‌های اولیه دانش‌آموزان نداشته‌اند. نونیز گروه‌هایی را که به گفته او برای تخریب و غارت به تظاهرات پیوسته بودند، مسئول بخش مهمی از خشونت‌ها معرفی کرد.
وزیر کشور فرانسه گفت تجمع‌های قانونی از سوی افرادی که هدفشان تخریب اموال و غارت فروشگاه‌ها بوده، تحت تأثیر قرار گرفته است. او ضمن محکوم کردن خشونت‌ها اعلام کرد دولت در شرایط کنونی قصد ندارد وضعیت اضطراری اعلام کند، اما با عاملان تخریب و حمله به نیروهای پلیس برخورد خواهد کرد.
مقام‌های دولتی بخشی از خشونت‌ها را به گروه‌هایی نسبت داده‌اند که آنان را وابسته به «چپ افراطی» می‌خوانند. در مقابل، تشکل‌های معترض و اتحادیه‌های کارگری بر ضرورت رسیدگی به مطالبات اجتماعی و آموزشی و حق برگزاری تجمع‌های مسالمت‌آمیز تأکید کرده‌اند.
پیوستن اتحادیه‌های کارگری و بازگشت شعارهای جلیقه‌زردها
یکی از ویژگی‌های اعتراض‌های روز شنبه، پیوستن گروه‌های مختلف اجتماعی به جنبشی بود که ابتدا دانش‌آموزان آن را آغاز کرده بودند. فراخوان‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی از کارگران، بازنشستگان، کشاورزان، معلمان و دانشجویان خواسته بود در تظاهرات شرکت کنند.
کنفدراسیون عمومی کار فرانسه، سی‌ژ‌ت (CGT)، از اعتراض‌ها حمایت کرد و خواستار افزایش دستمزدها و حقوق بازنشستگی، کاهش قیمت‌ها و حفاظت از خدمات عمومی شد. این اتحادیه تأکید کرده است که نظام آموزش عمومی و سایر خدمات اجتماعی باید متناسب با نیازهای مردم تأمین مالی شوند.
در شماری از شهرها، معترضان با پوشیدن جلیقه‌های زرد و مسدود کردن خیابان‌ها، یاد جنبشی را زنده کردند که در سال ۲۰۱۸ با اعتراض به افزایش مالیات سوخت آغاز شد و سپس به حرکت گسترده‌ای علیه نابرابری اقتصادی و سیاست‌های دولت امانوئل مکرون تبدیل شد.
یکی از معترضان ۱۹ ساله در پاریس به گاردین گفت: «ما مبارزه می‌کنیم چون هزینه زندگی بسیار سنگین شده، قیمت سوخت بیش از حد بالاست و دانش‌آموزان دبیرستانی در سراسر کشور فقط به خاطر اعتراض و درخواست معلم بیشتر و شرایط مناسب تحصیل، مورد حمله قرار می‌گیرند.»
اعتراض به خشونت پلیس علیه نوجوانان
برخورد نیروهای پلیس با دانش‌آموزان در هفته‌های گذشته به یکی از عوامل مهم گسترش اعتراض‌ها تبدیل شده است. به گزارش گاردین، هزاران نفر در جریان تجمع‌های اخیر بازداشت شده‌اند و صدها نفر نیز آسیب دیده‌اند. نهاد نظارت بر عملکرد پلیس فرانسه دست‌کم دو ده مورد شکایت مربوط به خشونت مأموران را بررسی می‌کند.
در یکی از شدیدترین حوادث، یک نوجوان ۱۵ ساله بر اثر انفجار نارنجک پلیس یک دست خود را از دست داد. به دنبال این حادثه، وزیر کشور استفاده از نوعی نارنجک صوتی و انفجاری را علیه تجمع‌های دانش‌آموزی متوقف کرد، اما اعلام شد که امکان استفاده از آن در عملیات روز شنبه وجود دارد.
گزارش‌های دیگری نیز از آسیب‌های شدید به نوجوانان در جریان برخورد پلیس با تجمع‌های دانش‌آموزی منتشر شده است. هم‌زمان، دولت فرانسه اعلام کرده که در هفته‌های گذشته بیش از ۹۰۰ مأمور پلیس نیز در جریان اعتراض‌ها و درگیری‌ها مجروح شده‌اند.
اعتراض‌های دانش‌آموزان حمایت برخی چهره‌های سیاسی و فعالان اجتماعی را نیز جلب کرده است. ژان‌لوک ملانشون، چهره اصلی حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، از مطالبات دانش‌آموزان حمایت کرده و در یکی از تظاهرات هفته گذشته شرکت داشته است. گرتا تونبرگ، فعال محیط‌زیست و عدالت اجتماعی، نیز روز سه‌شنبه به جمع معترضان در یکی از مدارس منطقه سن‌دنی در حومه پاریس پیوست.
واکنش مکرون و ادامه بحران اجتماعی
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، روز جمعه و در آستانه تظاهرات سراسری، ضمن به‌رسمیت شناختن حق اعتراض، خواستار حفظ آرامش و جلوگیری از تخریب اموال عمومی و خصوصی شده بود. او گفت: «حق اعتراض و بیان عقیده یک حق قانونی و مبتنی بر قانون اساسی است و من همواره مراقب بوده‌ام که این حق کاملاً رعایت شود.»
مکرون در عین حال تأکید کرد که استفاده از این حق باید با احترام به اشخاص و اموال همراه باشد و حضور افرادی را که صرفاً برای ایجاد آشوب و تخریب وارد تجمع‌ها می‌شوند، غیرقابل قبول خواند.
موج تازه اعتراض‌ها در شرایطی فرانسه را فرا گرفته که مکرون به ماه‌های پایانی دوره ریاست‌جمهوری خود نزدیک می‌شود و فضای سیاسی کشور تحت تأثیر اختلاف‌های شدید حزبی و نارضایتی از وضعیت اقتصادی قرار دارد. اعتراض‌های دانش‌آموزی اکنون از محدوده مدارس فراتر رفته و به مطالباتی درباره دستمزد، تورم، خدمات عمومی و سیاست‌های اجتماعی دولت پیوند خورده است.
با وجود بازداشت صدها نفر و استقرار گسترده نیروهای پلیس، فراخوان‌های اعتراضی همچنان ادامه دارد. اتحادیه‌های کارگری و تشکل‌های دانش‌آموزی بر خواسته‌های خود درباره بهبود شرایط آموزشی، افزایش بودجه خدمات عمومی و مقابله با گرانی تأکید می‌کنند؛ مطالباتی که اکنون محور اصلی یکی از گسترده‌ترین موج‌های اعتراض اجتماعی فرانسه در سال‌های اخیر شده است.