آزادی بیان در هفته‌ای که گذشت(۱ تا ۷ شهریور ۱۴۰۴)

بند اول منشور کانون نویسندگان ایران: آزادی اندیشه و بیان و نشر در همه‌ی عرصه‌های حیات فردی و اجتماعی بی‌هیچ حصر و استثنا حقِ همگان است. این حق در انحصار هیچ فرد، گروه یا نهادی نیست و هیچ‌کس را نمی‌توان از آن محروم کرد….

شنبه ۱ شهریور

ــ کانون صنفی معلمان با انتشار بیانیه‌ای تایید حکم اعدام شریفه محمدی، فعال کارگری، را محکوم کرد. در بخش‌هایی از بیانیه آمده است: «در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از جنبش ژینا/مهسا، صدور و اجرای احکام اعدام برای فعالان سیاسی و مدنی با شتابی فزاینده همراه بوده است؛ روندی که یادآور روزگار سیاه دهه‌ی شصت در حافظه‌ی جمعی مردم ایران است. این موج سرکوب، به‌ویژه پس از جنگ دوازده‌ روزه اخیر، شدت بیشتری یافته و شاهد افزایش صدور فله‌ای احکام اعدام و اجرای آن‌ها علیه زندانیان سیاسی و امنیتی بوده‌ایم … هم‌چنین دو زن زندانی سیاسی دیگر، پخشان عزیزی و وریشه مرادی، با خطر جدی اجرای احکام ناعادلانه‌ی اعدام روبه‌رو هستند».

ــ هفت تن از زنان زندانی سیاسی محبوس در زندان قرچک ورامین (زهره سرو، گلاره عباسی، محبوبه رضایی، پریوش مسلمی، مهناز طراح، مرجان دیبا و فرزانه محمدی پارسا) با انتشار نامه‌ای خطاب به رئیس قوه قضاییه به شرایط هولناک خود اعتراض کردند. در بخشی از نامه آمده است: «ما نه رحم می‌خواهیم و نه چشم‌انتظار وعده‌های بی‌سرانجام شما هستیم، محکومیت این ستم را فریاد می‌زنیم و پایان فوری اسارت در این سیاه‌چال ظلم را مطالبه می‌کنیم».

یکشنبه ۲ شهریور

ــ حمید چپاتی، فعال مدنی اهل ارومیه، در دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان‌غربی به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به شش‌ماه حبس تعزیری محکوم شد.

ــ شهاب دارابی، راننده‌ی کامیون اهل اسلام‌آباد غرب، که پیش‌تر در پی حمایت از اعتصابات کامیون‌داران به دست نیروهای امنیتی بازداشت شده بود، به اتهام «توهین به مقدسات» و «تشویش اذهان عمومی» به پنج سال و یک روز حبس محکوم شد.

ــ دبیر «ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان قم» اعلام کرد که فعالیت‌ تیم‌های بازرسی این ستاد برای نظارت بر رعایت موضوع حجاب در نهادها و دستگاه‌های اجرایی آغاز شده است. او هدف از این بازرسی‌ها را «ارتقاء سطح انضباط اجتماعی» اعلام کرده و افزوده است: «در صورت دریافت گزارش‌هایی مبنی بر تخلف یا کم‌کاری در حوزه عفاف و حجاب یا سایر موضوعات مرتبط با وظایف دستگاه‌ها، این موارد در فرآیند بازرسی‌ها بررسی خواهند شد».

دوشنبه ۳ شهریور

ــ کارزاری با درخواست «لغو حکم اعدام شریفه محمدی» شکل گرفت و بیانیه‌ی آن را بیش از هزار تن امضا کردند. در بخشی از بیانیه آمده است: «شریفه محمدی اکنون پس از ۲۰ ماه بازداشت غیرقانونی در شرایط دشوار، هم‌چنان در معرض خطر اجرای حکم اعدام است. درحالی‌که تنها فعالیت او دفاع از حقوق کارگران و زنان و آگاهی‌رسانی درباره حقوق انسانی بوده است. ما خواستار آن هستیم که حکم محکومیت و اعدام او فوراً لغو و وی بی‌قید و شرط آزاد شود. هم‌چنین تحقیقات مستقل و بی‌طرفانه درباره شکنجه و بدرفتاری علیه او انجام گیرد و عاملان این نقض‌های جدی حقوق بشری در دادگاه‌های عادلانه پاسخگو شوند».

ــ ایرج پاشاپور، فعال مدنی آذربایجانی، در دادگاه انقلاب گرمی به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۹ ماه حبس تعزیری و یک سال ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی محکوم شد.

ــ مطهره گونه‌ای، فعال دانشجویی، با انتشار مطلبی اعلام کرد: «به حکم دادگاه انقلاب، بابت اتهام تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی به تحمل ۱۵ ماه حبس تعزیری و به اتهام اهانت به خامنه‌ای به تحمل ۶ ماه حبس تعزیری و ضبط تلفن همراه حاوی «مطالب مجرمانه» محکوم شدم. این حکم در کمتر از یک هفته توسط شعبه ۱۹ دادگاه انقلاب تهران صادر شده است».

ــ امید فراغت، روزنامه‌نگار، با انتشار مطلبی اعلام کرد که در شعبه‌ی ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به سه ماه زندان محکوم شده و مصداق این اتهام «مصاحبه با شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور» است.

سه‌شنبه ۴ شهریور

ــ کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در هشتاد و سومین هفته به ۵۰ زندان گسترش یافت و با اعتصاب غذای زندانیان و صدور بیانیه ادامه پیدا کرد. در بخشی از این بیانیه‌ آمده است: «تنها در ماه مرداد ۱۶۶ تن به دار آویخته شدند؛ و در هفته گذشته ۳۱ تن از هم‌وطنان ما، ازجمله یک زن، اعدام شدند و دو تن از قربانیان در کردکوی و بیرم لارستان در ملأ عام حلق‌آویز شدند. حکومت اعدامی قصد دارد با تحقیر و عادی‌سازی خشونت جامعه‌ را در وحشت فرو برد. طبق اخبار رسیده جمعی از زندانیان زندان دهدشت در هفته هشتاد و سوم به «کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام» پیوستند؛ افزودن نام زندان دهدشت به فهرست این کارزار یادآور این حقیقت تلخ است که هیچ گوشه‌ای از ایران از سایه اعدام در امان نمانده است. هم‌زمان با خشم به خبر تکان‌دهنده دیگری می‌نگریم: تبدیل قطعه‌ی ۴۱ بهشت‌زهرا (قطعه‌ای که یادآور هزاران زندانی سیاسی دهه‌ی۶۰ و جنایت‌های فراموش‌نشدنی آن سال‌هاست) به پارکینگ؛ اقدامی که نه‌تنها تلاشی شرم‌آور برای پاک‌کردن حافظه جمعی و آثار جنایت‌های حکومتی است، بلکه بی‌حرمتی آشکاری به قربانیان و خانواده‌هایشان محسوب می‌شود، امری که از سوی عفو بین‌الملل نیز محکوم شده است».

ــ پس از انتشار یک برنامه‌ی طنز در فضای مجازی از سوی زینب موسوی (طنزپرداز فعال در شبکه‌های اجتماعی) دادستان تهران به اتهام « بیان مطالب خلاف عفت عمومی» علیه او اعلام جرم کرد.

ــ حمیدرضا نعیم‌آبادی، طنزپرداز فعال در شبکه‌های اجتماعی اهل یزد، به اتهام‌ «انتشار محتوای مخالف با موازین قانونی و اخلاقی» و «توهین به رانندگان حمل کالا» به دست پلیس امنیت این شهر بازداشت شد.

ــ تینا دلجو، فعال حقوق زنان، در دادگاه انقلاب رشت به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شد. به گفته‌ی برخی خبرگزاری‌ها، مصداق این اتهام «حمایت و همراهی با شریفه محمدی» عنوان شده است.

چهارشنبه ۵ شهریور

ــ کانون نویسندگان ایران از بازداشت چند فعال فرهنگی ساکن تهران خبر داد. در بخشی از متن خبر آمده است: «ماموران امنیتی با هجوم به خانه‌های احسان رستمی، مرجان اردشیرزاده، حسن توزنده‌جانی، رامین رستمی و نیما مهدی‌زادگان آنان را بازداشت کرده‌‌ و به مکان نامعلومی برده‌اند. این افراد تا کنون از هرگونه تماس با خانواده‌های خود محروم بوده‌اند و کماکان از محل نگهداری آنان اطلاعی در دست نیست. تلاش خانواده‌ها برای اطلاع از وضعیت سلامتی آنان نیز بی‌نتیجه مانده و بر نگرانی‌ها افزوده است. احسان رستمی ناشر و مترجم و کتاب‌فروش، مرجان اردشیرزاده مترجم و حسن توزنده‌جانی شاعر و فعال فرهنگی است. رامین رستمی و نیما مهدی‌زادگان نیز در زمینه‌ی نشر و کتاب فعالیت می‌کنند».

ــ عباس زنگنه نژادی، شهروند ساکن رامهرمز، در دادگاه انقلاب اهواز به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شد که به مدت دو سال تعلیقی است.

ــ روزنامه شرق در گزارشی با عنوان «مُهر انحلال بر پرونده تشکل‌های دانشجویی» از «ادامه رویه‌های پیشین و جلوگیری از بازگشایی دوباره انجمن‌های دانشجویی» خبر داد. در بخشی از این گزارش آمده است: «طبق گفته‌ها، عزم جدی‌ برای دادن مجوز بازگشایی تشکل‌ها وجود ندارد؛ مسئله‌ای که خلاف آن‌ چیزی‌ است که رئیس‌جمهور و مسئولان مختلف وزارت علوم بارها بر آن تأکید داشته‌اند؛ یعنی حق تشکل‌یابی و آزادی بیان در دانشگاه‌ها».

ــ به گفته‌ی خبرگزاری‌ها، زهره سرو و ندا فتوحی (زندانیان سیاسی محبوس در زندان قرچک ورامین) به اتهام «توهین به رهبری» با پرونده‌ای تازه در دادسرای عمومی و انقلاب تهران مواجه شده‌اند.

ــ کانون صنفی معلمان تهران با انتشار بیانیه‌ای صدور احکام اخراج، انفصال، بازنشستگی اجباری و تبعید برای شماری از معلمان و فعالان صنفی کردستان را محکوم کرد.

پنج‌شنبه ۶ شهریور

ــ

جمعه ۷ شهریور

ــ شمار زیادی از خانواده‌های خاوران و یارانِ همراه به مناسبت سی‌وهفتمین سالگرد کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ به این گورستان رفتند اما باز هم با درِ بسته و اذیت و آزار و تهدید مأموران روبه‌رو شدند. به نقل از برخی حاضران «امروز خاوران قیامتی بود … کلی ماشین نیروی انتظامی، گارد ویژه و لباس شخصی بود. داخل هم بیست نفر بیش‌تر بودند. خیلی به خانواده‌ها اصرار می‌کردند که بیایند و داخل بروند. کارت ملی نمی‌خواستند اما شماره‌ی آن را می‌خواستند. بعد گفتند اگر شماره ملی‌تون رو حفظ نیستید شماره موبایل بدهید. تعداد زیادی داخل رفتند و بقیه مخالف بودیم. آن‌ها نیم‌ساعتی در حضور مأموران داخل بودند و در قسمت دسته‌جمعی‌ها دور گشتند و سرود خواندند و بعد بیرون آمدند. از همه هم تک‌ به تک فیلم و عکس گرفتند. بعد در کنار دیوار عکس‌ها را کنار همدیگر گذاشتیم و آن‌جا سالگرد را برگزار کردیم و با دلی خونین و خشمگین از این همه ظلم به خانه بازگشتیم».

ــ محمد یونسی، شهروند ساکن دهلران، در دادگاه انقلاب ایلام به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به هفت ماه و به اتهام «فعالیت تبلیغی جهت تقویت، تایید و یا تحکیم اسرائیل» به سه سال و هشت ماه حبس محکوم شد.