فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجاناعتصاب و تحصن جمعی زندانیان واحد دو زندان قزلحصار کرج در اعتراض به اجرای احکام اعدام، روز یکشنبه ۴ مرداد وارد چهاردهمین روز شد. همزمان، حدود ۱۴۰ زندانی دارای احکام حبس از این واحد خارج شدند؛ جابهجاییای که با انتقال نزدیک به ۱۰۰ زندانی در هفته گذشته، شمار منتقلشدگان را به دستکم ۲۴۰ نفر رسانده است. آخرین گزارشهای منتشرشده حاکی است که قرار است تنها محکومان به اعدام در واحد دو باقی بمانند؛ اقدامی که نگرانی خانوادهها از افزایش فشار و محدودیت بر معترضان را تشدید کرده است….
زندانیان معترض از روز ۲۲ تیر، پس از انتقال شش محکوم پروندههای مواد مخدر به سلولهای انفرادی برای اجرای حکم، تحصن خود را آغاز کردند. آنان از دریافت جیره غذایی زندان خودداری کرده و خواستار توقف اعدامها تا زمان بازبینی پروندهها و اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر شدهاند. شمار شرکتکنندگان در آغاز اعتراض نزدیک به ۱۵۰۰ نفر اعلام شد و گزارشها حاکی است شماری از آنان در اعتراض به بیاعتنایی مسئولان، لبهای خود را دوختهاند.
وضعیت جسمانی اعتصابکنندگان نیز نگرانکننده گزارش شده است. در ویدیویی که هرانا از سیزدهمین روز اعتراض منتشر کرد، زندانیای دیده میشود که توان راه رفتن ندارد و همبندیهایش او را در راهروی بند حمل میکنند. پیشتر نیز گزارشهایی درباره وخامت حال شماری از معترضان و خودداری مسئولان از انتقال آنان به بهداری انتشار یافته بود؛ با این حال، اطلاعات مستقلی درباره شمار بیماران، رسیدگی پزشکی یا انتقال احتمالی آنان به مراکز درمانی وجود ندارد.
تا آخرین گزارش تأییدشده سازمان حقوق بشر ایران در روز ۲ مرداد، شش زندانی منتقلشده برای اجرای حکم همچنان در سلولهای انفرادی به سر میبردند. مقامهای زندان و قوه قضاییه درباره وضعیت آنان، علت تفکیک محکومان به اعدام از دیگر زندانیان و جابهجایی گسترده در واحد دو توضیح عمومی ندادهاند. خانوادهها بیم دارند این جداسازی مقدمه اعمال محدودیتهای شدیدتر یا ازسرگیری اجرای گروهی احکام باشد؛ نگرانیای که هنوز امکان تأیید مستقل آن وجود ندارد.
اعتراض کنونی پس از آن آغاز شده که زندانیان میگویند وعدههای دادهشده در مهر ۱۴۰۴ اجرا نشده است. در آن زمان، اعتصاب هفتروزه واحد دو پس از دیدار نمایندگان قوه قضاییه، سازمان زندانها و مسئولان قزلحصار پایان یافت. بنا بر گزارشها، به زندانیان وعده داده شد اعدامها دستکم شش ماه متوقف، پروندهها بازبینی و اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر پیگیری شود؛ اما انتقال دوباره محکومان به انفرادی برای اجرای حکم، از نگاه معترضان نقض همان توافق است.
این اعتراض در شرایطی ادامه دارد که حسین ذوالفقاری، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، روز ۳۱ تیر با رئیس قوه قضاییه درباره اصلاح این قانون گفتوگو کرد و رئیس کمیسیون قضایی مجلس نیز از بررسی طرحی برای محدود کردن مجازات اعدام در جرائم مواد مخدر خبر داده است. با وجود این، تاکنون هیچ دستور رسمی برای توقف اجرای احکام تا پایان بررسی اصلاحات اعلام نشده است.
ابعاد موج اعدام، بهویژه در پروندههای مواد مخدر، بر فوریت اعتراض زندانیان افزوده است. بر پایه آمار هرانا، در سال ۱۴۰۴ دستکم ۲۴۸۸ نفر، از جمله ۶۳ زن و دو کودکمجرم، در ایران اعدام شدند و ۱۳ حکم در ملأعام اجرا شد. سازمان حقوق بشر ایران نیز در دوره سال میلادی ۲۰۲۵ دستکم ۷۹۵ اعدام مرتبط با مواد مخدر ثبت کرده که ۵۸ درصد بیشتر از سال پیش از آن بوده است؛ ارقامی که بر دورههای زمانی و شیوههای ثبت متفاوت استوارند، اما هر دو از افزایش شدید اعدامها حکایت دارند.
تا زمان تنظیم این گزارش در روز دوشنبه ۵ مرداد، هیچ اعلام عمومی درباره پایان اعتصاب، بازگرداندن شش زندانی از انفرادی یا پاسخ رسمی به خواستههای معترضان منتشر نشده است. ادامه بیخبری از سرنوشت محکومان و نشانههای وخامت جسمانی اعتصابکنندگان، قزلحصار را در آستانه سومین هفته اعتراض با وضعیتی اضطراری روبهرو کرده است.