فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجانپس از سیزده شب حملات پیاپی آمریکا به ایران، بامداد شنبه سوم مرداد، برخلاف شبهای گذشته، گزارشی از حمله تازه نیروهای آمریکایی به خاک ایران منتشر نشد. فرماندهی مرکزی آمریکا نیز تا زمان تنظیم این گزارش آغاز «چهاردهمین شب حملات» را اعلام نکرده و آخرین بیانیه آن همچنان مربوط به پایان حملات شب سیزدهم در بامداد جمعه است. این وقفه در حالی روی داده که دونالد ترامپ میگوید گفتوگو با تهران ادامه دارد، اما همزمان هشدار داده است ارتش آمریکا همچنان «آماده حمله» است….
با وجود آرامش نسبی شب گذشته در آسمان ایران، کانون اصلی درگیری به یمن، دریای سرخ و عربستان سعودی منتقل شده است. ائتلاف نظامی به رهبری عربستان شامگاه جمعه مواضعی را در استان حدیده، در غرب یمن، بمباران کرد. ریاض گفت اهداف مورد حمله مراکز نظامی حوثیها بودهاند که برای تهدید کشتیهای تجاری در دریای سرخ به کار میرفتند.
تلویزیون المسیره، وابسته به حوثیها، اعلام کرد حملات عربستان تأسیسات متعلق به شرکت مخابرات در شهر حدیده و همچنین مواضعی در جزیره کمران را هدف قرار داده است. این رسانه از زخمیشدن دستکم دو نفر، از جمله یک زن، خبر داد. ائتلاف عربستان تأکید کرد بندر حدیده هدف حمله نبوده و بنادر حدیده، رأس عیسی و الصلیف همچنان برای کشتیرانی باز هستند.
ساعاتی بعد، حوثیها از شلیک موشک به منطقه جیزان در جنوب عربستان خبر دادند. در جیزان و ینبع ــ بندر مهم نفتی عربستان در ساحل دریای سرخ ــ چند بار آژیر خطر به صدا درآمد، اما سازمان دفاع مدنی عربستان بعدتر اعلام کرد خطر برطرف شده است. تا زمان تنظیم این گزارش، ریاض گزارشی از تلفات یا خسارات احتمالی این حمله منتشر نکرده و ادعای حوثیها نیز بهطور مستقل تأیید نشده است.
حملات هوایی عربستان پس از آن صورت گرفت که یک کشتی سعودی به نام «انسیسی ماسا» روز جمعه در دریای سرخ هدف قرار گرفت و بدنه آن اندکی آسیب دید. مقامهای سعودی گفتند خدمه آسیبی ندیدند و کشتی پس از بررسیهای فنی به مسیر خود ادامه داد.
یک روز پیشتر نیز حوثیها اعلام کرده بودند دو نفتکش سعودی «انسلیا» و «لیلا» را با موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند. عربستان اصابت پرتابه به نفتکش انسلیا و آتشگرفتن بخش جلویی آن را تأیید کرد، اما حمله به نفتکش دوم هنوز تأیید نشده است. همه خدمه انسلیا سالم گزارش شدهاند.
حوثیها روز دوشنبه از آغاز «محاصره دریایی عربستان سعودی» خبر دادند و اعلام کردند اجازه ورود و خروج کشتیها از بنادر سعودی را نخواهند داد. آنان این اقدام را مقابلهبهمثل با آنچه محاصره یمن از سوی عربستان مینامند، توصیف کردهاند. ریاض وجود چنین محاصرهای علیه یمن را رد میکند.
تهدید حوثیها برای عربستان اهمیت راهبردی دارد. با کاهش شدید کشتیرانی از تنگه هرمز، عربستان روزانه میلیونها بشکه نفت را از طریق خط لوله شرق به غرب به بندر ینبع منتقل و از دریای سرخ صادر میکند. گسترش حملات حوثیها میتواند این مسیر جایگزین را نیز ناامن کند و همزمان دو گذرگاه اصلی انرژی جهان، هرمز و بابالمندب، را زیر فشار قرار دهد. پس از حمله به نفتکشهای سعودی، بهای نفت برنت برای نخستین بار از ماه مه از مرز صد دلار گذشت.
گزارشها همچنین از جابهجایی نیروهای حوثی و نیروهای دولت مورد حمایت عربستان در طول خط مقدم، از ساحل دریای سرخ تا مرز عربستان، حکایت دارد. ناظران این تحرکات را جدیترین نشانه بازگشت جنگ گسترده در یمن از زمان برقراری آتشبس سال ۲۰۲۲ میدانند. آن آتشبس بیشتر نبردهای بزرگ جنگی را متوقف کرد که بر اثر خشونت، گرسنگی و بیماری صدها هزار قربانی بر جای گذاشته بود.
وزارت خارجه دولت حوثیها حملات تازه عربستان را آغاز مرحله «تشدید در برابر تشدید» خوانده است. ائتلاف عربستان نیز هشدار داده در صورت ادامه اقدامات حوثیها، برای حفاظت از کشتیها و منافع عربستان «بدون ملاحظه» پاسخ خواهد داد. این مواضع نشان میدهد تبادل محدود حملات میتواند به فروپاشی کامل آتشبس شکننده یمن و بازگشت جنگ مستقیم عربستان و حوثیها بینجامد.
همزمان، دونالد ترامپ روز جمعه گفت واشنگتن و تهران در حال گفتوگو هستند و طرف ایرانی «جدیتر از گذشته» رفتار میکند، هرچند هنوز برای توافق آماده نیست. منابع دیپلماتیک نیز از تلاش پاکستان، چین و عمان برای بازکردن مسیر مذاکرات خبر دادهاند. توقف حملات آمریکا در شب گذشته میتواند با این تلاشها مرتبط باشد، اما هنوز هیچیک از طرفین از توافق برای آتشبس یا توقف رسمی عملیات نظامی خبر ندادهاند.
در دیگر جبهههای منطقه نیز تنش ادامه دارد. بحرین اعلام کرد چند حمله هوایی ایران را رهگیری کرده و نیروهای آمریکایی در اربیل عراق از سرنگونی پنج پهپاد انفجاری خبر دادهاند. جمهوری اسلامی نیز مدعی حمله به مواضع و تأسیسات نظامی آمریکا در کویت، بحرین و اردن شده است؛ ادعاهایی که بخش مهمی از آنها هنوز بهطور مستقل تأیید نشدهاند.