بازداشت گسترده شهروندان آذربایجانی در ۱۰ استان

با توجه به تداوم فضای امنیتی، قطع یا محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات و فشار بر خانواده‌ها، شمار واقعی بازداشت‌شدگان به‌مراتب بیش از ارقام اعلام شده برآورد می‌شود…..

نهاد حقوق بشری مردم آذربایجان در ایران -آهراز، در چارچوب پایش سرکوب‌های پس از اعتراض های سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، اقدام به احراز هویت بازداشت‌شدگان کرده اند. این احراز هویت بر دو مبنای همزمان انجام شده است: نخست، شناسایی بازداشت‌شدگانی که به گروه‌های اتنیکی آذربایجانی تعلق دارند؛ و دوم، بدون توجه به منسوبیت اتنیکی، شناسایی افرادی که در استان‌هایی بازداشت شده‌اند که ترکیب جمعیتی آن‌ها به‌طور عمده شامل آذربایجانی های سکان یافته در استان های گوناگون، آذری زبانان خراسان و ترکمن‌ها است. این رویکرد دوگانه با هدف ارائه تصویری دقیق‌تر از الگوی سرکوب و گستره جغرافیایی آن اتخاذ شده است.
بر اساس اطلاعات احراز شده تا تاریخ ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ (۶ فوریه ۲۰۲۶)، در استان آذربایجان شرقی دست‌کم ۲۷ نفر بازداشت شده‌اند که شامل ۲ کودک، ۱۱ دانشجو، ۱ نفر از کادر درمان و ۲ زن است. از میان این افراد، تنها ۱ نفر با قرار وثیقه آزاد شده است. همچنین، ۳ مورد احضار قضایی در این استان ثبت شده که هر سه مورد مربوط به زنان بوده است.
در استان آذربایجان غربی، ۶ مورد بازداشت احراز شده که در میان آنان ۱ دانشجو، ۱ نفر از کادر درمان و ۴ زن و ۱ نفر نیز برای اجرای حکم زندان بازداشت شده است.
در استان اردبیل، ۵ نفر بازداشت شده‌اند که شامل ۱ زن و ۱ نفر از کادر درمان است و ۲ نفر از بازداشت‌شدگان با قرار وثیقه آزاد شده‌اند.
در استان زنجان، آهراز تاکنون هویت ۱ نفر بازداشت‌شده را احراز کرده است. با این حال، اداره اطلاعات استان زنجان در ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ مدعی بازداشت «۸۵ نفر» به اتهام «لیدری و عوامل اصلی» اعتراضات شده است. با توجه به موج گسترده بازداشت‌ها به‌ویژه پس از ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه و محدودیت‌های شدید اطلاع‌رسانی، دستیابی به آمار دقیق با موانع جدی روبه‌روست.
در استان قزوین، ۷ مورد بازداشت احراز شده که از این تعداد ۳ نفر از کادر درمان و ۲ نفر زن هستند.
در استان مرکزی، ۲ نفر و در استان همدان ۱ نفر بازداشت شده‌اند.
در استان گلستان، ۱۸ نفر بازداشت شده‌اند که شامل ۱ کودک، ۹ دانشجو و ۱ زن است. علاوه بر بازداشت‌ها، طبق اطلاع آهراز، دست‌کم پنج محل کسب در گنبدکاووس -از جمله کافه‌ها، باشگاه‌ها و مراکز بازی- به دلیل حمایت از معترضان یا عدم همکاری با نهادهای امنیتی پلمب شده‌اند.
در استان خراسان شمالی، ۴ نفر بازداشت شده‌اند که در میان آنان ۱ کودک و ۱ زن حضور دارد.
در استان گیلان نیز ۱ مورد بازداشت از شهروندان ترک آذربایجانی احراز شده است.
بنابراین، جمع کل بازداشت‌شدگان و احضار شدگان احراز هویت‌شده توسط آهراز در استان‌های مورد بررسی، دست‌کم ۷۴ نفر و صدها احراز هویت نشده است.
آهراز تأکید می‌کند که آمارهای ارائه‌شده حداقلی و مبتنی بر موارد احراز هویت‌شده است و با توجه به تداوم فضای امنیتی، قطع یا محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات و فشار بر خانواده‌ها، شمار واقعی بازداشت‌شدگان به‌مراتب بیش از این ارقام برآورد می‌شود.