فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجان
با پیوستن زندان‌های بندرعباس و ضیابر صومعه‌سرا، دامنه اعتصاب هفتگی زندانیان در صدوسی‌ونهمین هفته کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» به ۶۴ زندان رسیده است؛ در هفته‌ای که رضوان اصغرزاده و چند زندانی دیگر اعدام شدند، حکم اعدام محمدرضا مجیدی‌اصل و امید گودرزوند چگینی تأیید شد، برای امیدرضا حیدری حکم اعدام صادر شد و علی زارعی، از آسیب‌دیدگان چشمی اعتراضات ۱۴۰۱ و محکوم به اعدام، به سلول انفرادی منتقل شد. شمار اعدام‌های ثبت‌شده از آغاز سال ۱۴۰۵ به دست‌کم ۴۴۸ مورد رسیده است. سازمان حقوق بشر ایران نیز هشدار داده است که دست‌کم ۱۰۰ تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ با حکم اعدام روبه‌رو هستند….
اعضای کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برای صدوسی‌ونهمین هفته متوالی دست به اعتصاب غذا زدند. برای نخستین بار، زندانیان زندان بندرعباس و زندان ضیابر صومعه‌سرا در استان گیلان به این کارزار پیوسته‌اند و بدین‌ترتیب شمار زندان‌هایی که بنا بر اعلام کارزار در این حرکت مشارکت دارند، از ۶۲ به ۶۴ زندان رسیده است.
گسترش کارزار در شرایطی رخ می‌دهد که در روزهای گذشته گزارش‌های متعددی از اجرای حکم اعدام منتشر شده است. سازمان حقوق بشر ایران از اعدام هادی حسنلو، ۳۶ ساله و پدر یک فرزند، در ۲۹ شهریور در زندان عادل‌آباد شیراز خبر داده است. او به اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر محکوم شده بود. همین سازمان اعدام نعمت مقامی، ۳۲ ساله، را در ۲۵ شهریور در زندان سپیدار اهواز ثبت کرده است. هه‌نگاو نیز روز ۳۱ شهریور از اعدام زینب رجبی و وحید وفایی در زندان دستگرد اصفهان خبر داد؛ هر دو با اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند.
یکی دیگر از اعدام‌های هفته گذشته مربوط به رضوان اصغرزاده، زن ۴۵ ساله و مادر شش فرزند، است. حکم او ۲۳ شهریور در زندان دستگرد اصفهان اجرا شد. اصغرزاده به اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود و همسرش نیز به اتهام مشابه در زندان به سر می‌برد.
در یک پرونده امنیتی نیز قوه قضاییه از اعدام حسین پدران به اتهام «جاسوسی و همکاری اطلاعاتی به نفع اسرائیل» خبر داد. سازمان حقوق بشر ایران پس از بررسی‌های تکمیلی، محل اجرای حکم را زندان دستگرد اصفهان اعلام کرد و گفت پدران پانزدهمین فردی است که در سال ۲۰۲۶ با اتهام جاسوسی اعدام شده است.
دست‌کم ۱۰۰ معترض دی‌ماه با حکم اعدام روبه‌رو هستند
در کنار اجرای احکام، شمار پرونده‌های منتهی به مجازات مرگ نیز افزایش یافته است. سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی که ۲۳ شهریور منتشر کرد، اعلام کرد دست‌کم ۱۰۰ تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در ۱۳ استان به اعدام محکوم شده‌اند. پنج نفر از افراد شناسایی‌شده هنگام وقوع جرم انتسابی کمتر از ۱۸ سال داشته‌اند و پنج نفر نیز زن هستند. این سازمان می‌گوید از ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون ۳۱ معترض، شامل ۲۹ بازداشت‌شده اعتراضات دی‌ماه و دو معترض جنبش «زن، زندگی، آزادی»، اعدام شده‌اند.
در هفته گذشته چند پرونده مشخص نیز نگرانی درباره اجرای قریب‌الوقوع احکام را افزایش داد.
محمدرضا مجیدی‌اصل، ۳۴ ساله و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در تهران، پیش‌تر همراه با سه متهم دیگر به اعدام محکوم شده بود. حکم او و همسرش بیتا همتی در اردیبهشت در دیوان عالی نقض و برای رسیدگی دوباره فرستاده شد، اما بنابر اطلاعات تازه منتشرشده، شعبه نهم دیوان عالی کشور در ۲۱ شهریور فرجام‌خواهی جدید مجیدی‌اصل را رد کرده و او اکنون در معرض اجرای حکم قرار دارد.
در قزوین نیز حکم اعدام امید گودرزوند چگینی، ۳۷ ساله و از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۸ دی، در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، اتهام او به واقعه تخریب ورودی استانداری قزوین مربوط است. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که او پس از بازداشت حدود ۴۰ روز در سلول انفرادی بازداشتگاه اطلاعات سپاه نگهداری شده و در جریان محاکمه از وکیل انتخابی محروم بوده است.
امیدرضا حیدری، دانشجوی ۱۹ ساله دانشگاه خوراسگان و اهل ایذه، نیز از سوی دادگاه انقلاب اصفهان به اعدام محکوم شده است. او ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ بازداشت شد و اتهام‌های اعلام‌شده علیه او مجموعه‌ای از اتهام‌های امنیتی و مرتبط با اعتراضات است.
نگرانی فوری دیگر به وضعیت علی زارعی دوزدره‌سی مربوط است؛ زندانی سیاسی ۲۷ ساله‌ای که در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ بر اثر اصابت گلوله ساچمه‌ای از ناحیه چشم آسیب دید. هرانا روز دوشنبه ۳۰ شهریور گزارش داد که او از بند ۳۷ واحد سه زندان قزل‌حصار به سلول انفرادی منتقل شده است. دلیل رسمی این انتقال اعلام نشده است.
زارعی پیش‌تر از سوی شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران با اتهام «افساد فی‌الارض» به اعدام محکوم شده بود. او نیز در پیامی از زندان گفته بود حکم اعدامش تأیید شده است. انتقال زندانیان محکوم به مرگ به سلول انفرادی در موارد متعددی پیش از اجرای حکم صورت می‌گیرد، هرچند انتقال به انفرادی به‌تنهایی به معنای قطعی بودن اجرای قریب‌الوقوع حکم نیست.
بیانیه هفته صدوسیونهم کارزار می‌گوید شمار اعدام‌های ثبت‌شده از آغاز سال ۱۴۰۵ به دست‌کم ۴۴۸ نفر رسیده است. سازمان حقوق بشر ایران نیز تا پایان ماه اوت دست‌کم ۵۳۲ اعدام در سال ۲۰۲۶ ثبت کرده بود؛ ۸۲ مورد فقط در ماه اوت. بنا بر این سازمان، شمار اعدام‌ها در سال ۲۰۲۶ به ۵۶۲ مورد رسیده است.
بر اساس داده‌های سازمان حقوق بشر ایران، در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ دست‌کم ۱۸ زن، ۲۰ شهروند خارجی و ۹۱ نفر از اقلیت‌های ملی در میان اعدام‌شدگان بوده‌اند. از مجموع اعدام‌های این دوره، ۳۱ مورد به معترضان، ۱۳ مورد به زندانیان سیاسی وابسته به گروه‌های مخالف ممنوع و ۱۴ مورد به متهمان پرونده‌های جاسوسی مربوط بوده است.
از اعتراض زندان‌ها تا مسئله پاسخ‌گویی
هم‌زمان با افزایش اعدام‌ها، موضوع پاسخ‌گویی مقام‌های مسئول در سرکوب اعتراضات نیز بار دیگر در سطح بین‌المللی مطرح شده است. عفو بین‌الملل ۱۶ سپتامبر در گزارشی بیش از هزار صفحه‌ای درباره سرکوب خیزش «زن، زندگی، آزادی» اعلام کرد که ۸۷ مقام جمهوری اسلامی باید در ارتباط با آنچه این سازمان «جنایت علیه بشریت» می‌داند، تحت تحقیقات کیفری قرار گیرند. این فهرست شامل ۶۲ فرمانده نیروهای امنیتی و ۲۵ مقام وزارت کشور است. عفو بین‌الملل خواهان ایجاد یک سازوکار بین‌المللی برای پیگرد کیفری مسئولان این نقض‌ها شده است.
پارلمان اروپا نیز در قطعنامه ۲۱ مه ۲۰۲۶ درباره ایران، استفاده از مجازات اعدام برای جلوگیری از بسیج سیاسی را محکوم و خواهان لغو مجازات مرگ شد. این قطعنامه همچنین نسبت به اعدام معترضان، زندانیان سیاسی و وضعیت زندانیان ابراز نگرانی کرد و با ۵۱۶ رأی موافق در برابر ۱۴ رأی مخالف و ۳۹ رأی ممتنع تصویب شد.
کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» نخستین بار از درون زندان‌ها شکل گرفت و اعتصاب غذای هفتگی را به شیوه‌ای برای اعتراض به مجازات مرگ تبدیل کرد. بر اساس بیانیه هفته صدوسیونهم، زندانیان در ۶۴ زندان از اوین و قزل‌حصار تا زاهدان، ارومیه، سنندج، شیبان اهواز، عادل‌آباد شیراز، دستگرد اصفهان، رشت، ایران‌شهر، بندرعباس و ضیابر صومعه‌سرا در اعتصاب غذا مشارکت دارند. دامنه اعلام‌شده این کارزار اکنون از چند زندان اولیه به شبکه‌ای رسیده که تقریباً همه مناطق کشور را دربر می‌گیرد.
پیوستن زندان‌های بندرعباس و ضیابر صومعه‌سرا به کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» و گسترش این کارزار در هفته صدوسیونهم به ۶۴ زندان
کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در حالی وارد مرحله‌ای گسترده‌تر شده است که گزارش‌های حقوق بشری از ادامه اعدام‌ها و صدور احکام غیرانسانی اعدام در ایران حکایت دارد. به‌طوری‌که در هفته گذشته، شاهد تأیید حکم اعدام محمدرضا مجیدی اصل در تهران و امید گودرزوند چگینی در زندان چوبیندر قزوین بوده‌ایم؛ دو زندانی که از بازداشتی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ هستند و در خطر فوری اجرای حکم اعدام قرار دارند. در همین راستا، برای امیدرضا حیدری، دانشجوی ۱۹ ساله اهل ایذه نیز حکم اعدام صادر شده است.
طبق گزارش‌های رسیده، رضوان اصغرزاده، زن ۴۵ ساله و مادر شش فرزند، در زندان دستگرد اصفهان به اتهام مواد مخدر به‌طور سبعانه به دار آویخته شد. اجرای حکم اعدام برای یک مادر، بار دیگر مسئله پیامدهای انسانی و اجتماعی مجازات اعدام و زن‌ستیزی این حکومت ضدبشر را در مرکز توجه قرار داده است. در خبری دیگر، علی زارعی، زندانی محکوم به اعدام، به سلول انفرادی زندان قزل‌حصار منتقل شده است و جانش در خطر جدی قرار دارد.
با وجود تمام این سرکوب‌ها، مقاومت در زندان‌ها همچنان ادامه دارد؛ به‌طوری‌که با پیوستن زندان بندرعباس و زندان ضیابر صومعه‌سرا در استان گیلان، شمار زندان‌های مشارکت‌کننده در این کارزار به ۶۴ زندان رسیده است. این اعتصاب‌های غذا و اعتراض‌های زندانیان در شرایطی ادامه دارد که بنا بر آمار منتشرشده، شمار اعدام‌های ثبت‌شده در سال ۱۴۰۵ دست‌کم به ۴۴۸ مورد رسیده است.
این آمار وحشتناک از دید ناظران بین‌المللی پنهان نمانده است؛ به‌طوری‌که عفو بین‌الملل در گزارش اخیر خود درباره سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱، نام ۸۷ مقام ایرانی را برای بررسی و تحقیقات کیفری درباره نقش احتمالی آنان در جنایت‌های مرتبط با سرکوب این اعتراضات مطرح کرده است. هم‌زمان، پارلمان اروپا نیز در مواضع خود نسبت به سرکوب، اعدام معترضان و وضعیت زندانیان در ایران ابراز نگرانی کرده و بر ضرورت احترام به حقوق بنیادین و حق حیات تأکید کرده است.
ما با سیاست‌هایی که با قاتلان مردم ایران، زندانیان جرایم عمومی و زندانیان سیاسی سر سازش دارد، مخالفیم. ما خواهان سازوکارهای مؤثر برای تحقیق و پاسخ‌گویی درباره نقض جدی حقوق بشر در ایران هستیم. این افراد و دیگر عاملان و آمران کشتار و قتل عام زندانیان و معترضان باید مجازات شوند.
«سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در چنین شرایطی به نمادی از اعتراض زندانیان به مجازات اعدام تبدیل شده است؛ اعتراضی که از درون زندان‌ها آغاز شده و مسئله «حق حیات» و ضرورت دادرسی عادلانه را به افکار عمومی یادآوری می‌کند.
اعضای کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ در هفته صدوسیونهم، در ۶۴ زندان زیر در اعتصاب غذا هستند:
زندان اوین (بندهای زنان و مردان)، زندان قزل‌حصار (واحدهای ۲، ۳ و ۴)، زندان مرکزی کرج، زندان فردیس کرج، زندان تهران بزرگ، زندان قرچک، زندان خورین ورامین، زندان چوبیندر قزوین، زندان اهر، زندان اراک، زندان لنگرود قم، زندان خرم‌آباد، زندان بروجرد، زندان یاسوج، زندان اسدآباد اصفهان، زندان دستگرد اصفهان، زندان شیبان اهواز، زندان سپیدار اهواز (بندهای زنان و مردان)، زندان نظام شیراز، زندان عادل‌آباد شیراز (بندهای زنان و مردان)، زندان فیروزآباد فارس، زندان دهدشت، زندان زاهدان (بندهای زنان و مردان)، زندان برازجان، زندان رامهرمز، زندان بهبهان، زندان بم، زندان یزد (بندهای زنان و مردان)، زندان کهنوج، زندان طبس، زندان مرکزی بیرجند، زندان مشهد، زندان گرگان، زندان سبزوار، زندان گنبدکاووس، زندان قائم‌شهر، زندان رشت (بندهای مردان و زنان)، زندان رودسر، زندان حویق تالش، زندان ازبرم لاهیجان، زندان دیزل‌آباد کرمانشاه، زندان اردبیل، زندان تبریز، زندان ارومیه، زندان سلماس، زندان خوی، زندان نقده، زندان میاندوآب، زندان مهاباد، زندان بوکان، زندان سقز، زندان بانه، زندان مریوان، زندان سنندج، زندان کامیاران، زندان ایلام، زندان کرمان، زندان بروجن، زندان نیشابور، زندان گچساران، زندان نور، زندان ایران‌شهر، زندان بندرعباس و زندان ضیابر صومعه‌سرا.
هفته صدوسی‌نهم
سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام