فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجانقیمت انواع نوشتافزار در فاصله شهریور سال گذشته تا شهریور امسال بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و خانوادهها خریدهای یکجای ابتدای سال تحصیلی را به خریدهای کوچکتر و مرحلهای تغییر دادهاند.
کمتر از دو هفته مانده به آغاز سال تحصیلی، بازار نوشتافزار راکد است. مهرداد عالیپور هریسی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و فعال حوزه نوشتافزار، در گفتوگو با «دنیای اقتصاد»، افزایش تورم، کاهش قدرت خرید خانوارها، رشد هزینه مواد اولیه، محدودیتهای حملونقل، دشواری انتقال پول و افزایش نیاز به سرمایه در گردش را از عوامل مؤثر بر وضعیت فعلی این صنعت دانسته است.
او با اشاره به بررسی رفتار خرید حدود یکهزار و ۸۰۰ واحد صنفی عمدهفروش و خردهفروش در سراسر کشور گفت برآورد این مجموعه از نمونههای بررسیشده، کاهش حدود ۵۲ درصدی سبد خرید را نشان میدهد. عالیپور هریسی تأکید کرد که این رقم آمار رسمی و سراسری نیست و بر اساس نمونهگیری به دست آمده است.
بهگفته این فعال حوزه نوشتافزار، افزایش هزینههای ضروری باعث شده بخشی از نوشتافزار از سبد خرید خانوار حذف شود. او همچنین گفت کاهش خرید به معنای از بین رفتن کامل تقاضا نیست و خانوادهها بخشی از خریدهایی را که در مرداد و شهریور بهصورت یکجا انجام میدادند، به ماههای بعد موکول کردهاند.
عالیپور هریسی همچنین از افزایش هزینه تأمین مواد اولیه خبر داد. بهگفته او، در گذشته برخی تامینکنندگان خارجی مواد اولیه با تولیدکنندگان ایرانی بهصورت اعتباری کار میکردند و پرداخت هزینه مواد اولیه گاهی تا شش ماه یا یک سال پس از تأمین انجام میشد، اما اکنون تولیدکنندگان ناچارند بخش قابلتوجهی از هزینه مواد اولیه را پیش از دریافت کالا پرداخت کنند. افزایش نرخ ارز، هزینه حملونقل و نااطمینانی درباره زمان ورود محمولهها نیز نیاز به سرمایه در گردش را افزایش داده است.
بهگفته عالیپور هریسی، در صورت ادامه این روند، بخشی از تقاضای بهتعویقافتاده ممکن است در شهریور و مهرماه به بازار بازگردد، اما خریدها در دفعات بیشتر و حجمهای کوچکتر انجام خواهد شد.
محسن گلستانی، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان نوشتافزار، نیز در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» گفته است برخلاف سالهای گذشته، تا نیمه شهریور نشانهای از رونق معمول بازار همزمان با بازگشایی مدارس دیده نمیشود و وضعیت تقاضا تقریباً مشابه روزهای عادی است. بهگفته او، کاهش قدرت خرید خانوارها و افزایش قیمتها، مصرفکنندگان را به سمت کالاهای اقتصادیتر سوق داده است.
گلستانی گفته است حدود ۶۰ درصد اقلام پرمصرف تحصیلی از تولید داخل و حدود ۴۰ درصد از طریق واردات تأمین میشود، اما واردات امسال بهشدت کاهش یافته است. بهگفته او، افزایش سهم تولید داخل به معنای رشد تولید نیست و کوچک شدن بازار باعث پررنگتر شدن سهم تولید داخلی شده است.
او محدودیت ثبت سفارش را یکی از مشکلات اصلی واردات عنوان کرده و گفته است از تیرماه و در پی طرح بهینهسازی ارزی، ثبت سفارش واردات محصولات نهایی نوشتافزار با محدودیت مواجه شده است. بهگفته گلستانی، شرایط جنگی و محدودیتهای لجستیکی نیز این وضعیت را تشدید کردهاند.
گلستانی همچنین قیمت انواع لوازمالتحریر را در فاصله شهریور سال گذشته تا شهریور امسال دارای رشدی بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد اعلام کرده است. بهگفته او، محصولات سلولزی، بهویژه دفتر و کاغذ تحریر، بیشترین افزایش قیمت را داشتهاند و کالاهای وابسته به مواد پتروشیمی و شیمیایی، از جمله خودکار و ماژیک، نیز با افزایش هزینه تولید مواجه شدهاند.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان نوشتافزار افزود نرخ ارز که سال گذشته در محدوده ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان بود، به بیش از ۲۰۰ هزار تومان رسیده و افزایش قیمت محصولات پتروشیمی در اردیبهشتماه نیز هزینه تولید را بالا برده است. افزایش هزینه اجاره، انرژی، مالیات، بیمه و دستمزد نیز به این فشار افزوده شده است.
یک فروشنده لوازمالتحریر در بازار تهران نیز به وبسایت «جماران» گفته است پاککن برقی که حدود چهار ماه قبل نزدیک به ۴۰ هزار تومان قیمت داشت، اکنون ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار تومان فروخته میشود. بهگفته این فروشنده، قیمت یک قیچی مهدکودک نیز در کمتر از ۴۸ ساعت از حدود ۴۸ تا ۵۰ هزار تومان به بیش از ۸۰ هزار تومان رسیده است.
این فروشنده همچنین از کاهش فروش خبر داده و گفته است واحدی که سال گذشته روزانه ۲۰ کارتن کالا میفروخت، اکنون ممکن است فروشش به پنج کارتن برسد. بهگفته او، گرانی موجب شده بخشی از مشتریان کالاهای فانتزی را از سبد خرید خود حذف و خرید اقلام ضروری را در اولویت قرار دهند.
پیشتر نیز «اقتصاد۲۴» گزارش داده بود که افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت برخی اقلام همزمان با افت تقاضا، بازار نوشتافزار را با رکود مواجه کرده است. در این گزارش به نقل از گلستانی آمده بود که رکود بازار اجازه نمیدهد تمام افزایش هزینههای تولید و واردات به مصرفکننده منتقل شود و کاهش قدرت خرید، خانوادهها را به سمت کالاهای ارزانتر سوق داده است.
در همین حال، رضا انصاری، معاون صنایع عمومی وزارت صمت، نیاز سالانه صنعت نوشتافزار را حدود ۳۰ میلیون دلار اعلام کرده و گفته است بیش از نیمی از این نیاز تاکنون تأمین شده و با تخصیص پنج میلیون دلار دیگر، میزان تأمین ارز تا ماههای آینده به بیش از ۶۰ درصد خواهد رسید. هدف اعلامشده، حفظ ثبات تولید و تامین مواد اولیه تا پایان سال است.
افزایش قیمت نوشتافزار در کنار رشد سایر هزینههای زندگی، قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و نتیجه آن نه فقط کاهش حجم خرید، بلکه تغییر زمان و شیوه خرید است؛ بهطوری که خانوادهها بهجای تهیه یکجای لوازم مورد نیاز سال تحصیلی، خرید کالاهای ضروری را در اولویت قرار داده و تهیه اقلام دیگر را به ماههای بعد موکول میکنند.
به نقل از «زمانه»