فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجانبه گزارش اکسیوس، دولت دونالد ترامپ در میانه مذاکرات ماه مه با ایران، پس از آنکه درباره اختیار محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی برای نهایی کردن توافق تردید کرد، از مذاکرهکنندگان رسمی عبور کرد و از طریق نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، با احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، تماس برقرار کرد….
اکسیوس میگوید این تماس با میانجیگری بارزانی و با استفاده از یک تلفن رمزگذاریشده در دفتر او در اربیل انجام شد و وحیدی در این گفتوگو از موضع مذاکرهکنندگان ایرانی حمایت کرد. به گفته سه منبع آگاه، آمریکا پس از دریافت این پیام، پیشنهاد برگزاری مذاکرات محرمانه میان مقامهای ارشد ایران و آمریکا در اربیل را مطرح کرد، اما این نشست به دلیل نگرانی طرف ایرانی از احتمال عملیات اسرائیل برگزار نشد.
به نوشته اکسیوس، مذاکرات آمریکا و ایران پس از آتشبس هشتم آوریل و نشست اسلامآباد آغاز شد. اوایل ماه مه، کاخ سفید تصور میکرد دو طرف به توافق نزدیک شدهاند، اما پاسخ ایران بیش از ۱۰ روز به تأخیر افتاد. مذاکرهکنندگان آمریکایی در این فاصله به این جمعبندی رسیدند که قالیباف و عراقچی اختیار نهایی برای توافق ندارند و ممکن است مواضع آنها از سوی سپاه پاسداران رد شود.
حدود ۱۰ مه، تولسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، با نچیروان بارزانی تماس گرفت و به گفته دو منبع مطلع، از او خواست برای برقراری ارتباط با احمد وحیدی کمک کند. گابارد به بارزانی گفته بود کاخ سفید میخواهد بداند آیا وحیدی و رهبری سپاه با مواضعی که قالیباف و عراقچی در مذاکرات مطرح میکنند موافقاند یا خواستهها و دیدگاههای دیگری دارند.
به گفته یکی از منابع، گابارد همچنین تصریح کرده بود که این تماس با تأیید دونالد ترامپ و جیدی ونس انجام میشود.
بارزانی این درخواست را پذیرفت و از طریق ارتباطات خود با سپاه پیامی از سوی دولت آمریکا منتقل کرد، اما تأکید کرد که میخواهد مستقیماً با وحیدی صحبت کند. اکسیوس میگوید طرف ایرانی با این درخواست موافقت کرد و روز ۱۴ مه، یکی از مقامهای سپاه با یک تلفن رمزگذاریشده به دفتر بارزانی در اربیل رفت تا تماس امن برقرار شود.
در این تماس، بارزانی از وحیدی پرسید آیا مواضع او با مذاکرهکنندگان ایرانی هماهنگ است یا نه. به گفته منبعی که از جزئیات گفتوگو اطلاع داشته، وحیدی پاسخ داد: «من کاملاً از آنها حمایت میکنم و این موضع سپاه هم هست. ترجیح ما این است که این بحران از طریق مذاکره حل شود.»
سه منبع، از جمله یک مقام کاخ سفید، به اکسیوس گفتهاند بارزانی بلافاصله پس از این تماس با گابارد گفتوگو کرد و پاسخ وحیدی را به او منتقل کرد و گابارد نیز کاخ سفید را در جریان قرار داد.
پس از آن، دولت ترامپ پیشنهاد برگزاری مذاکرات محرمانه میان مذاکرهکنندگان ارشد آمریکا و ایران در اربیل را مطرح کرد. بارزانی این پیشنهاد را به طرف ایرانی منتقل کرد. به گفته یکی از منابع، ایران این پیشنهاد را رد نکرد، اما درباره امنیت هیات مذاکرهکننده نگرانی داشت. مقامهای ایرانی نگران بودند که اسرائیل در اقلیم کردستان عراق شبکهای از عوامل داشته باشد و اعضای هیات را در اربیل یا در مسیر رفتوبرگشت هدف قرار دهد.
در نهایت، نشست محرمانه اربیل برگزار نشد.
اکسیوس مینویسد آمریکا و ایران در آن مقطع در نهایت به یک یادداشت تفاهم رسیدند، اما این توافق بهسرعت فروپاشید. به نوشته این رسانه، این ماجرا نشان میدهد یکی از دشواریهای اصلی واشنگتن در مذاکرات با جمهوری اسلامی، تشخیص این موضوع است که چه کسی در ایران اختیار نهایی تصمیمگیری را دارد.
برت مکگورک، مشاور امور خاورمیانه در دولت چهار رئیسجمهوری آمریکا، درباره بارزانی گفته است: «نچیروان بارزانی فردی عملگرا و حلکننده مشکلات است. در سراسر منطقه برای او احترام قائلاند. تقریباً همه را هم در تهران میشناسد و هم در واشنگتن. وقتی در شرایط دشوار قرار میگیرید، به چنین کسی زنگ میزنید.»
اکسیوس همچنین به نقل از منابع منطقهای گزارش داده است که میانجیهای پاکستانی و قطری همچنان پیامهایی میان تهران و واشنگتن منتقل میکنند، اما پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشده است. به گفته یک منبع مطلع، بارزانی نیز اخیراً به کاخ سفید پیام داده و برای کمک به ازسرگیری مذاکرات آمریکا و ایران اعلام آمادگی کرده است.
مکگورک در عین حال گفته است مشکل اصلی، میانجی نیست، بلکه سیاست ایران در قبال تنگه هرمز است و بعید است این سیاست در آینده نزدیک تغییر کند.