ورود بی‌سابقه ۴۹ هزار مهاجر به سئوتا؛ ۱۹ نفر جان باختند، اسپانیا ارتش را به مرز فرستاد

بحران کم‌سابقه‌ای در مرز مراکش و شهر خودمختار سئوتا شکل گرفته است؛ وزارت کشور اسپانیا برآورد می‌کند حدود ۴۹ هزار نفر ظرف تنها ۲۴ ساعت، از راه دریا و خشکی وارد این قلمرو اسپانیایی در شمال آفریقا شده‌اند. شمار قربانیان این عبور جمعی تا ظهر جمعه به دست‌کم ۱۹ نفر افزایش یافته است….

اجساد قربانیان در آب‌های نزدیک مرز پیدا شده و گزارش‌ها حاکی است شماری از آنان هنگام شنا به سوی سئوتا غرق شده‌اند. در میان مهاجران، زنان، کودکان و افراد زیر سن قانونی نیز دیده می‌شوند. هزاران نفر پنجشنبه‌شب را بدون سرپناه در خیابان‌ها، پارک‌ها و سواحل سئوتا گذراندند و امکانات پذیرش شهر عملاً از ظرفیت خود خارج شده است.

سئوتا حدود ۸۵ هزار نفر جمعیت دارد و ورود نزدیک به ۴۹ هزار نفر در یک روز، جمعیت حاضر در این شهر را بیش از ۵۰ درصد افزایش داده است. این رقم همچنین تقریباً پنج برابر شمار مهاجرانی است که در بحران مرزی سال ۲۰۲۱ وارد سئوتا شدند. مقام‌های اسپانیایی این رخداد را بزرگ‌ترین موج ورود جمعی به این قلمرو در تاریخ معاصر توصیف کرده‌اند.

بخش بزرگی از مهاجران با شنا یا استفاده از حلقه‌های بادی از ساحل مراکش خود را به موج‌شکن تاراخال رساندند و گروه‌های دیگری پس از ازدحام در گذرگاه مرزی از موانع عبور کردند. اتحادیه مأموران گارد مدنی اسپانیا گفته است شمار نیروهای مستقر در مرز برای مقابله با چنین موجی کافی نبود و مأموران عملاً قادر به کنترل حصار و ساحل نبودند.

اسپانیا نیروهای ارتش، پلیس ملی و گارد مدنی را به سئوتا اعزام کرده است. در سوی دیگر مرز نیز نیروهای مراکشی با خودروهای آب‌پاش و یگان‌های ضدشورش مستقر شده‌اند. رویترز گزارش داده است تا صبح جمعه، استقرار نیروهای دو کشور تا حد زیادی موج اصلی عبور را متوقف کرده، هرچند گروه‌هایی همچنان در امتداد ساحل در جست‌وجوی راهی برای ورود به سئوتا بودند.

در جریان درگیری‌ها در بخش مراکشی مرز، یک اتوبوس و هفت خودرو به آتش کشیده شدند. نیروهای مراکشی شماری از افراد حاضر در نزدیکی گذرگاه را عقب راندند و از ورود صدها تن دیگر جلوگیری کردند. صدها مهاجر نیز به‌دلیل نبود غذا و محل خواب یا نگرانی از برخوردهای خشونت‌آمیز، داوطلبانه از سئوتا به مراکش بازگشته‌اند.

پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، همراه با وزیر کشور روز جمعه به سئوتا رفت و قرار است با مقام‌های محلی، فرماندهان پلیس و گارد مدنی و مسئولان صلیب سرخ دیدار کند. مرکز سئوتا پیش از ورود او حصارکشی شد و پلیس مهاجرانی را که در مسیر عبور هیئت دولتی حضور داشتند، از خیابان‌های مرکزی خارج کرد.

دولت اسپانیا می‌گوید افرادی را که بدون مجوز وارد شده‌اند، با رعایت حقوق مهاجران و مقررات قضایی به مراکش بازخواهد گرداند. بااین‌حال، حکم تازه دیوان عالی اسپانیا، بازگرداندن فوری کسانی را که از راه دریا به سئوتا یا ملیله می‌رسند محدود کرده و مقام‌های دولتی احتمال داده‌اند انتشار خبر این حکم یکی از عوامل تشدید موج مهاجرت بوده باشد. هنوز روشن نیست چه عامل یا فراخوانی ده‌ها هزار نفر را هم‌زمان به سوی مرز کشانده است.

هم‌زمان، مقام‌های محلی ملیله، دیگر قلمرو اسپانیا در شمال آفریقا، از ورود ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر در طول شب خبر داده‌اند؛ هرچند نمایندگی دولت مرکزی اسپانیا هنوز این رقم را تأیید نکرده است. مرز ملیله پس از عملیات شبانه نیروهای امنیتی بسته ماند.

بحران سئوتا به سرعت به اختلافی سیاسی در اتحادیه اروپا تبدیل شده است. جورجا ملونی، نخست‌وزیر راست‌گرای ایتالیا، خواستار تعلیق اسپانیا از منطقه شنگن تا زمان کنترل مرزها شده و سیاست دولت سانچز برای قانونی‌کردن اقامت بیش از ۵۰۰ هزار مهاجر فاقد مدرک را عامل جذب مهاجران دانسته است. دولت اسپانیا این اظهارات را «عوام‌فریبی حزبی» خوانده و سفیر ایتالیا را برای ارائه توضیح احضار کرده است.

فرانسه نیز کنترل‌های مرزی با اسپانیا را افزایش داده و «نیروی مداخله سریع مرزی» را برای بازرسی‌های گسترده‌تر فعال کرده است. لوران نونیز، وزیر کشور فرانسه، گفته است پاریس تحولات سئوتا و احتمال حرکت مهاجران به سوی خاک فرانسه را از نزدیک دنبال می‌کند.

احزاب راست و راست افراطی اسپانیا نیز دولت را به واکنش ضعیف متهم کرده‌اند. حزب مردم خواستار اعلام وضعیت مرتبط با امنیت ملی و اعزام نیروهای بیشتر شده و حزب وُکس از واژه «تهاجم» برای توصیف ورود مهاجران استفاده کرده است. دولت سانچز در مقابل تأکید دارد ورود مهاجران به‌خودی‌خود مبنایی برای اعلام وضعیت اضطراری امنیت ملی نیست و هر اقدامی باید با قوانین پناهندگی و حقوق بشر سازگار باشد.

سئوتا و ملیله تنها مرزهای زمینی اتحادیه اروپا با قاره آفریقا هستند و سال‌هاست به نقاط اصلی ورود مهاجران بدل شده‌اند. رخدادهای روزهای اخیر، افزون بر ایجاد یک وضعیت انسانی اضطراری، بار دیگر اختلاف عمیق دولت‌های اروپایی بر سر کنترل مرزها، اخراج مهاجران و تقسیم مسئولیت پذیرش پناهجویان را آشکار کرده است. آمار ۴۹ هزار نفر فعلاً برآورد وزارت کشور اسپانیاست و با ادامه شناسایی و ثبت افراد ممکن است تغییر کند.