فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجان
مقاله از وانگ یی، شبکه آبزرور چین
ترجمه مجله جنوب جهانی
اگرچه جزئیات دقیق توافق ایران و آمریکا هنوز منتشر نشده است، اما چندین رسانه خارجی در دو روز گذشته گزارش دادهاند که این توافق شامل تأسیس یک صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری آمریکایی برای ایران است. در ۱۶ ژوئن به وقت محلی، رویترز گزارش داد که این صندوق کاملاً توسط مؤسسات خصوصی تأمین مالی خواهد شد و بیش از نیمی از این وجوه قبلاً تأمین شده است.
یک منبع آگاه از این توافق فاش کرد که این صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ارائه مشوقهای اقتصادی به هر دو طرف جهت دستیابی به توافق نهایی برای پایان دادن به جنگ طراحی شده است.
این صندوق یک پروژه بازسازی یا جبران خسارت نیست و هیچ بودجه یا یارانه دولتی نیز ندارد؛ بلکه یک ابزار سرمایهگذاری کاملاً خصوصی است. شرکتهایی از ایالات متحده، کشورهای عربی خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا موافقت کردهاند که تأمین مالی را انجام دهند و بیش از نیمی از مبلغ در حال حاضر تعهد شده است. شرکتهایی که طبق گزارشها تعهدات سرمایهگذاری دادهاند شامل شرکتهایی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده هستند، اما لیست کاملی از شرکتها هنوز منتشر نشده است.
این منبع گفت که این شرکتها متعهد شدهاند در بخشهایی از جمله انرژی، لجستیک، تولید و حمل و نقل سرمایهگذاری کنند، اما روشهای مدیریتی خاص یا نهادهای اجرایی این صندوق را فاش نکرد و اظهار داشت که جزئیات کلیدی هنوز در دست مذاکره است.
یک منبع ارشد ایرانی به رویترز گفت که ایران در ابتدا ۴۰۰ میلیارد دلار غرامت جنگی از ایالات متحده درخواست کرد، اما آمریکا امتناع ورزید. این منجر به ایجاد این صندوق شد که «صندوق بازسازی و توسعه» نامگذاری شد.
این منبع ایرانی همچنین اظهار داشت که کشورهای منطقه به طرق مختلف، از جمله با ارائه وام، ایجاد خطوط اعتباری یا تأمین مالی مستقیم برای بازسازی تأسیسات آسیب دیده در جنگ، مشارکت خواهند کرد.
در این گزارش آمده است که ایران به عنوان یکی از اقتصادهای بزرگ خاورمیانه، در طول ۴۰ سال گذشته نتوانسته سرمایهگذاری خارجی قابل توجهی را جذب کند و مدتهاست که به دلیل تحریمهای آمریکا و بینالمللی از بازارهای سرمایه جدا مانده است.
با این حال، ایران دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی اثبات شده جهان، چهارمین ذخایر بزرگ نفت، جمعیتی بالغ بر ۹۲ میلیون جوان تحصیل کرده و یک پایگاه صنعتی نسبتاً متنوع با پتانسیلهای قابل توجه بکر در بخشهایی مانند پتروشیمی، معدن، گردشگری و کشاورزی را در اختیار دارد.
یک منبع آگاه مستقیم از توافق آمریکا و ایران اظهار داشت که صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری کاملاً جدا از مذاکرات مربوط به لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران در خارج از کشور است؛ این یک سازوکار مالی مستقل با اهداف و جدول زمانی متفاوت است. این صندوق تا زمانی که توافق رضایتبخشی برای طرفین حاصل نشود، تأسیس یا عملیاتی نخواهد شد. با این حال، پس از امضای یادداشت تفاهم، طرفین درگیر به طور مشترک فرآیند پروژه را ظرف ۶۰ روز آینده برنامهریزی خواهند کرد.
در ۱۴ مارس، به وقت شرق آمریکا، ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که توافق آمریکا و ایران «اکنون کامل شده است.» دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران نیز در اوایل ۱۵ مارس بیانیهای صادر کرد و اظهار داشت که ایران و آمریکا متن یادداشت تفاهم «پایان مذاکرات جنگ» را نهایی کردهاند و قصد دارند اسناد مربوطه را رسماً در ۱۹ مارس امضا کنند.
تفاهمنامه ۶۰ روزه که تاکنون حاصل شده، یک توافق چارچوب است، نه یک توافق نهایی. در این مدت، انتظار میرود ایالات متحده و ایران مذاکرات خود را در مورد موضوعات متعدد، از جمله مسائل هستهای، تحریمها و امنیت منطقهای ادامه دهند.
با این حال، از زمانی که ایالات متحده و ایران آخر هفته گذشته توافق را اعلام کردند، هیچ یک از طرفین جزئیات خاصی را منتشر نکردهاند. ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، در شانزدهم پاسخ داد که به دلیل «برخی مسائل حساس دیپلماتیک»، محتوای خاص توافق در حال حاضر قابل افشا نیست.
در روزهای اخیر، چندین رسانه خارجی به نقل از منابع ناشناس، محتوای این توافق را فاش کردهاند. بلومبرگ و فایننشال تایمز، از جمله رسانههای دیگر، گزارش دادند که به عنوان بخشی از تلاش برای وادار کردن ایران به پذیرش توافق هستهای جدید و در نهایت پایان دادن به درگیری منطقهای، دولت ترامپ در حال بررسی ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران است که با «عملکرد» ایران در زمان امضای رسمی یادداشت تفاهم در سوئیس در ۱۹ام مرتبط خواهد بود.
وقتی در پانزدهم ماه جاری، شبکه سیبیاس از ونس در مورد گزارشهایش سوال کرد، به نظر میرسید که او به طور غیرمستقیم این احتمال را تایید کرده است. او پاسخ داد که ایران میتواند ۳۰۰ میلیارد دلار بودجه بازسازی ارائه شده توسط شورای همکاری خلیج فارس را دریافت کند، مشروط بر اینکه به تعهدات خود – یعنی برچیدن تأسیسات هستهای، پاکسازی ذخایر اورانیوم غنیشده و پذیرش بازرسیهای دقیق و سازوکارهای اجرایی – عمل کند.
با این حال، به نظر میرسد ترامپ این ادعا را بعداً در پانزدهم رد کرد. او در رسانههای اجتماعی نوشت: «ایران موافقت کرده است که هرگز سلاح هستهای نداشته باشد! همچنین، گزارشها در مورد پرداخت ۳۰۰ میلیون دلار توسط آمریکا به ایران، اخبار جعلی هستند که توسط دموکراتها ساخته شدهاند!!!»