پرستاران برای تامین معیشت آرایشگر یا راننده شدند

سه هزار پرستار طی یک سال یا ایران را ترک یا شغل پرستاری را رها کردند. آنها که مانده‌اند برای تامین هزینه زندگی مجبورند شغل دوم داشته باشند….

وعده‌های پیاپی برای بهبود معیشت و کاهش ساعت کار پرستاران بی‌ثمر ماندند. مطالبات مزدی پرستاران گاه به بیش از یک سال رسیده است و برخی زیر فشار کار ترک شغل یا مهاجرت کردند.

سال ۱۴۰۰ که همه‌گیری کووید نظام سلامت را با فشار بیشتری روبرو کرد، وزیر بهداشت وقت قول داد «فوق‌العاده خاص» را به عنوان یکی از مزایای مزدی «ایثارگران سلامت» افزایش دهد. با گذشت پنج سال هنوز این وعده به مرحله عمل نرسیده است. پروین کاظمی، نایب رئیس دوم شورای عالی سازمان نظام پرستاری در باره این وعده گفت پیشنهاد سازمان امور استخدامی بود که «باید به تصویب شورای نگهبان برسد».

برای پرستارانی که با قراردادهای متفاوت ناچارند تبعیض مزدی و فشار کار را تحمل کنند، تاخیر در اجرای این طرح یعنی کاهش قدرت خرید و اجبار به کار بیشتر. «آتیه آنلاین» به نقل از یک پرستار در بیمارستان ایرانشهر نوشت:

براساس قانون بهره‌وری، میزان شیفت کاری نیروهای پرسنل فوریت‌های پزشکی، باید حدود چهار تا پنج روز در ماه باشد، اما بسیاری از کارکنان ناچارند تا ۱۰ روز به‌صورت شبانه‌روزی در محل کار بمانند. اما با وجود حجم بالای کار و حضور بیش از ۲۰۰ ساعت اضافه‌شیفت در ماه، تنها حدود ۸۰ ساعت اضافه‌کار برای آنان محاسبه و پرداخت می‌شود.

این یعنی که ۱۲۰ ساعت کار بدون مزد و فرسودگی جسمی و روانی؛ همان عامل اصلی ترک شغل یا مهاجرت پرستاران در سالهای اخیر. عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت و درمان ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ چالش اصلی نظام پرستاری را «کمبود نیرو» عنوان کرد که «سبب فرسودگی شغلی، مهاجرت و ترک کشور می‌شود».

در سال ۱۴۰۴ به گفته عبادی سه هزار پرستار از این شغل خارج شدند: هزار و ۸۰۰ پرستار ترک شغل کردند، ۸۰۰ نفر استعفا دادند و ۳۸۰ پرستار نیز از کشور مهاجرت کردند.

علاوه بر این ۱۶۰۰ پرستار هم بازنشسته شدند و دو هزار و ۴۰۰ مورد طرح پرستاری به تعویق افتاد. این روند فشار کار را بر پرستاران بیشتر کرد. نائب رئیس دوم سازمان نظام پزشکی با تایید اضافه‌کار اجباری پرستاران، گفت که کمبود نیرو دلیل این کار است. کاظمی علت کمبود نیرو را هم صادر نشدن مجوز استخدام عنوان کرد.

مساله برای پرستاران فقط اضافه‌کاری اجباری نیست. مزایای شغلی و دستمزد اضافه‌کاری پرستاران با تاخیر طولانی پرداخت می‌شود. به گفته کاظمی در برخی بیمارستان‌ها معوقه مزدی به ۱۴ ماه می‌رسید اما حالا «با توجه به شرایط تورم و افزایش قیمت اقلام مصرفی خانوار، نباید شش ماه معوقات وجود داشته باشد». پرستاران اما می‌گویند معوقه مزدی‌شان از یک‌سال هم بیشتر است.

در این وضعیت پرستاران برای تامین معاش مجبورند شغل دیگری داشته باشند. به گفته کاظمی؛

خیلی‌ها شاغل هستند و چون حقوق پایه و مزایای خود را در آخر ماه دریافت نمی‌کنند، به مشاغل آزاد و غیر حرفه پرستاری روی می‌آورند. مشاهدات نشان می‌دهد برخی زنان در آرایشگری و کاشت ناخن و کراتین مو مشغول شده‌اند، آقایان هم بیشتر در اسنپ فعالیت می‌کنند.

ساعات کار طولانی در بیمارستان و بعد از آن هم شغل دوم یعنی پایین آمدن راندمان و خطر اینکه «نتواند خدمتی را که لازم است به بیماران ارائه دهد». در این شرایط پرستاران دیگر رغبتی برای کار ندارند.

بی‌رغبتی به ادامه کار و صادر نکردن مجوز استخدام پرستار کمبود پرستار را در نظام درمان ایران بیشتر خواهد کرد. ایران به گفته مسئولان وزارت بهداشت و درمان برای رسیدن به حداقل سرانه پرستار به تخت باید بیش از ۸۰ هزار پرستار جدید استخدام کند. دولت اما سالها است مجوز استخدام صادر نکرده است.