تالاب‌ها خشک و دریاها کوچک می‌شوند؛ تالاب انزلی می‌رود که دیگر نباشد

خشک شدن تالاب‌ها، دریاچه‌ها و دریاها در چهار گوشه کشور، سوژه روز محیط زیستی این روزهای رسانه‌هاست که البته عواقب آن را نه تنها مردمان مناطق و محلات گرفتار آمده در خشکی که با دربرگیری کم آبی و بی‌آبی، خیلی زود، همه مردم کشور پرداخت خواهند کرد. از بین رفتن چرخه‌های مختلف زیستی و غذایی، از بین رفتن گونه‌های جانوری و حیات وحش، به خطر افتادن معیشت مردم، مهاجرت‌های گسترده به‌سمت شهرهای بزرگ و گسترش حاشیه‌نشینی و مشکلات متعاقب آن، تنها نمونه‌هایی از عواقب این خشک شدگی‌ها هستند؛ ضمن اینکه این نکته را هم باید در نظر گرفت که کم شدن رطوبت نسبی که در پی از بین رفتن تالاب‌ها اتفاق می‌افتد به خشک‌تر شدن محیط انجامیده؛ زمین خشک می‌شود و ترک برمی‌دارد و حالا نوبت ریزگردهایی است که از این کف‌های خشک، بر‌خیزند و به مرزهای جغرافیایی هم اهمیتی ندهند….

وضعیت دریاچه ارومیه

بر اساس تقسیمات حوضه‌های درجه ۱ کشور، حوضه دریاچه ارومیه با مقدار میانگین بارش ۷.۲ میلی‌متر و بیشینه بارش ۲۸.۴ میلی‌متر و حوضه خلیج فارس و دریای عمان با مقدار میانگین بارش ۱.۶ میلی‌متر و بیشینه بارش ۲۸.۹ میلی‌متر پرباران‌ترین حوضه‌های درجه ۱ کشور در هفته جاری خواهند بود.

همچنین حوضه قره قوم با مقدار میانگین صفر میلی‌متر و بیشینه نقطه‌ای بارش ۰.۳ میلی‌متر کم باران‌ترین حوضه درجه ۱ کشور است.

حوضه دریاچه ارومیه با متوسط بارش ۷.۲ میلی‌متر و بیشینه بارش ۲۸.۴ میلی‌متر و حوضه مرزی غرب با متوسط بارش ۴.۸ میلی‌متر و بیشینه بارش ۲۸.۹ میلی‌متر پرباران‌ترین حوضه‌های درجه دو کشور هستند.

از میان استان‌های کشور، استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، کرمانشاه و کردستان با بارش تجمعی ۲۵ تا ۵۰ میلی‌متر در هفته جاری پر بارش‌ترین استان‌های کشور خواهند بود.
به گزارش خبرگزاری مهر، صدیقه ترابی در مراسم تودیع و معارفه سرپرست جدید اداره کل حفاظت محیط زیست استان به موضوع احیای دریاچه ارومیه افزود: در این خصوص جلسات مهم و کارشناسی در جریان است، اما باید با جمع بندی اصل مطالب به مشخص کردن مدیریت این دریاچه اقدام شود.
وی با تاکید بر اینکه همه دستگاه‌ها و عموم مردم در موضوع دریاچه ارومیه وظیفه دارند اظهار کرد: در هر حال باید نگاهی به گذشته داشته باشیم تا متوجه شویم چه کردیم که امروز با این شرایط نامناسب دریاچه ارومیه روبه‌رو هستیم،گرد و غبارهای نمکی را از جمله چالش‌های مهم زیست محیطی ناشی از خشک شدن دریاچه ارومیه است. آذربایجان شرقی به علت شرایط خاص اقلیمی و موقعیت جغرافیایی و جهت وزش بادها در بستر دریاچه بیشتر از سایر استان‌های همجوار در معرض آسیب است.
او به موضوع رودخانه‌های آذربایجان شرقی به خصوص رود ارس اشاره و با تأیید آلودگی‌های آن، گفت: کیفیت این رودخانه برای ایران به دلیل استفاده‌های کشاورزی و شرب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است که باید مراقبت‌های لازم و کافی از آن صورت بگیرد.
ترابی به آلودگی هوای تبریز نیز اشاره و اضافه کرد: عمده‌ترین دلیل این آلودگی به صنایع متحرک دانسته و وجود نیروگاه‌های مختلف در آذربایجان شرقی و تبریز را از دیگر منابع آلوده کننده هوای این شهراعلام کرد.

تالاب انزلی در حال خشک شدن است

استاندار گیلان گفت: تالاب انزلی زمانی عمقی بیش از ۱۰ متر داشت و امروز در بسیاری از نقاط، عمق آن به کمتر از نیم متر و ۲۰ سانتیمتر رسیده و در بسیاری از نقاط نیز کاملا خشک شده است.

به گزارش ایلنا، «هادی حق‌شناس» استاندار گیلان در تشریح اظهارنظر خود مبنی بر غیرقابل سکونت شدن رشت و انزلی تا سه سال آینده گفت: عدد سه نمادین است، بحث اصلی این است که فاضلاب‌های انسانی، فاضلاب بخش کشاورزی و پساب شهر صنعتی از شهرها و روستاهای رشت، انزلی، صومعه‌سرا، ماسال، فومن، شفت و… به همراه فاضلاب تعداد قابل توجهی از روستاهای دیگر از طریق رودخانه‌هایی مثل زرجوب و گوهر رود به سمت تالاب انزلی می‌روند.

وی ادامه داد: این مربوط به یکی دو سال گذشته نیست؛ شاید ده‌ها سال است که این اتفاق در حال رخ دادن است. متأسفانه در گیلان، طرح‌های آب و فاضلاب و تصفیه خانه‌های صنعتی و خانگی اجرا نشده و یا درست‌تر این است که بگوییم نیمه‌کاره مانده است.

حق‌شناس توضیح داد: البته این‌گونه نیست که طرح‌های تصفیه آب و فاضلاب وجود نداشته باشد، طرح‌ها وجود دارند، برای مثال طرح تصفیه فاضلاب رشت و انزلی پیمانکار دارد، اما میان منابعی که تخصیص داده می‌شود با اعتبار مورد نیاز فاصله از زمین تا آسمان است. به طور مثال در سال جاری مجموع اعتبارات فاضلاب رشت و انزلی، هم برای احداث و تکمیل شبکه و هم احداث و تکمیل تصفیه‌خانه‌ها حدود ۵۰۰ میلیارد تومان بوده، اما به جرأت می‌توان گفت اعتبار مورد نیاز شاید به بالای۲۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد.

رسوب در تالاب انزلی مدام در حال افزایش است

وی افزود: تازه اگر هم با این شیوه جلو برویم مشکل حل نخواهد شد، زیرا رسوب در تالاب مدام در حال افزایش است. تالاب انزلی زمانی عمقی بیش از ۱۰ متر داشت و امروز در بسیاری از نقاط، عمق آن به کمتر از نیم متر و بیست سانتیمتر رسیده و در بسیاری از نقاط کاملا خشک شده است. این مسائل است که نگرانی به بار می‌آورد و این سه سال که گفتم بر اساس تجربه‌ای است که در سنوات گذشته اتفاق افتاده است.

ماندگاری آب در تالاب انزلی ناچیز است

وی علت خشک شدن تالاب انزلی را اینگونه تشریح کرد: دریاچه ارومیه و تالاب انزلی با هم متفاوت هستند؛ دریاچه ارومیه به دلیل نرسیدن آب خشک شد. به تالاب انزلی آب وارد می‌شود، اما به دلیل وجود رسوب در تالاب آب به سمت دریا می‌رود. ماندگاری آب در تالاب انزلی ناچیز است.
استاندار گیلان راه‌حل مشکل را اینگونه بیان کرد: راه اصلی این است که پساب صنعتی تصفیه شود، تصفیه‌خانه شهرک صنعتی رشت تکمیل گردد و طرح تصفیه‌خانه‌ها در رشت، انزلی، صومعه‌سرا، ماسال، فومن، رضوانشهر و شفت اجرا شود.