اعتصاب گسترده در شهرهای کردستان؛ بازارها در سقز، سنندج، مهاباد و بوکان تعطیل شد

گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری کرد نشان می‌دهد اعتصاب عمومی روز چهارشنبه ۲۵ شهریور، در چهارمین سالگرد جان‌باختن ژینا (مهسا) امینی، بخش بزرگی از شهرهای کردستان ایران را دربر گرفت. این اعتصاب در پی فراخوان «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» برگزار شد که از مردم خواسته بود با بستن مغازه‌ها و بازارها و خودداری از حضور در محل کار، سالگرد خیزش «ژن، ژیان، ئازادی» را به روز اعتراض عمومی علیه جمهوری اسلامی تبدیل کنند….

کوردپا بر پایه صدها ویدئو و گزارش میدانی اعلام کرده است اعتصاب در ده‌ها شهر در استان‌های کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام جریان داشته و سقز، سنندج، مهاباد و بوکان شاهد گسترده‌ترین تعطیلی‌ها بوده‌اند. در سقز، زادگاه ژینا امینی، بازار و واحدهای تجاری از صبح تا غروب بسته ماندند و حتی بخش بزرگی از تعمیرگاه‌ها و خدمات خودرو نیز تعطیل بود. در دیواندره، مریوان، کامیاران، قروه، اشنویه، پیرانشهر، پاوه، کرمانشاه، کرند غرب، هرسین، بیجار، دهگلان، تکاب، ارومیه و شماری دیگر از شهرها نیز درجات مختلفی از اعتصاب گزارش شده است.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو نیز با بررسی ویدئوها و گزارش‌های میدانی، اعتصاب را دست‌کم در ۱۱ شهر تأیید کرده است. بنا بر ارزیابی این سازمان، در سقز اعتصاب تقریباً کامل بود و به‌جز نانوایی‌ها و داروخانه‌ها بخش عمده کسب‌وکارها بسته ماند؛ در سنندج، دیواندره، مهاباد، بوکان و اشنویه نیز حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد واحدهای تجاری به اعتصاب پیوستند. شبکه حقوق بشر کردستان نیز از اعتصاب گسترده در سقز، سنندج و مهاباد و تعطیلی بخش‌هایی از بازار در بوکان، اشنویه، مریوان، کامیاران، دیواندره و قروه خبر داده است.

اعتصاب در فضایی به‌شدت امنیتی برگزار شد. بر اساس گزارش‌های منابع کردی، از روزهای پیش از ۲۵ شهریور نیروهای امنیتی با تماس تلفنی، احضار و تهدید بازاریان تلاش کرده بودند از تعطیلی مغازه‌ها جلوگیری کنند. در سنندج دو شهروند به نام‌های جلال خدامرادی و محسن حسین‌پناهی پس از احضار برای گرفتن تعهد مبنی بر شرکت نکردن در اعتصاب بازداشت شدند. در اشنویه، مهاباد و قروه نیز موجی از بازداشت‌ها گزارش شد و کوردپا تا شامگاه چهارشنبه از بازداشت دست‌کم هفت شهروند خبر داد.

در سقز، نیروهای امنیتی از روز پیش از سالگرد در خیابان‌ها و ورودی‌های شهر مستقر شدند و مسیرهای منتهی به آرامستان آیچی، محل دفن ژینا امینی، مسدود شد. امجد امینی و مژگان افتخاری، پدر و مادر ژینا، در پیام‌هایی جداگانه اعلام کردند که امکان حضور بر مزار دخترشان از آنان گرفته شده است. مژگان افتخاری نوشت: «راه مزار دخترمان را بستند، اما مردم هزار راه دیگر محبت را گشودند.» امجد امینی نیز از همراهی مردم و اعتصاب بازاریان قدردانی کرد.

چهار زندانی سیاسی کرد ــ زینب جلالیان، وریشه مرادی، سکینه پروانه و مطلب احمدیان ــ نیز در حمایت از فراخوان عمومی، در زندان‌های اوین و یزد دست به اعتصاب غذا زدند. آنان در پیامی مشترک، اعتصاب را «مدنی‌ترین شیوه بیان اعتراض» توصیف کرده و اعلام کرده بودند که به نشانه همراهی با مردم کردستان در سالگرد خیزش «زن، زندگی، آزادی» به این حرکت می‌پیوندند.

فراخوان اعتصاب از سوی ائتلافی متشکل از شش جریان عمده سیاسی کرد صادر شده بود. در بیانیه این ائتلاف، اعتصاب ۲۵ شهریور نه فقط مراسم یادبود، بلکه «مبارزه‌ای مدنی و پاسخی جمعی» به سرکوب سیاسی، تبعیض و بحران اقتصادی توصیف شده بود. این ائتلاف شامگاه چهارشنبه با انتشار بیانیه دیگری، از مشارکت مردم و بازاریان قدردانی و اعلام کرد اعتصاب با وجود فضای امنیتی و فشار گسترده حکومت با موفقیت برگزار شده است.

اعتصاب امسال چهارمین نمونه از اعتصاب‌های گسترده در کردستان در سالگرد ژینا امینی است. پس از شهریور ۱۴۰۱، تعطیلی بازارها و کسب‌وکارها در سالگرد خیزش به یکی از اشکال اصلی اعتراض مدنی در شهرهای کردنشین تبدیل شده است؛ در سال گذشته که فراخوان رسمی احزاب منتشر نشده بود، در سقز و شماری از شهرهای دیگر بخش‌هایی از بازار به‌صورت خودجوش تعطیل شد.