فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجانارتش اسرائیل در ادامه تهاجم زمینی و هوایی خود به جنوب لبنان، اعلام کرد کنترل قلعه تاریخی و راهبردی شقیف، مشهور به بوفورت، و ارتفاعات اطراف آن را به دست گرفته است؛ اقدامی که از نگاه ناظران، یکی از مهمترین پیشرویهای اسرائیل در خاک لبنان از زمان عقبنشینی این کشور در سال ۲۰۰۰ به شمار میرود. این قلعه که بر فراز کوهی در نزدیکی نبطیه قرار دارد، بر بخشهایی از جنوب لبنان، درهها و مسیرهای ارتباطی اطراف و همچنین مناطق شمالی اسرائیل اشراف دارد و در جنگهای گذشته نیز جایگاهی مهم در محاسبات نظامی دو طرف داشته است….
ارتش اسرائیل میگوید عملیات در ارتفاعات شقیف و دره سلوکی با هدف «برچیدن زیرساختهای حزبالله» و کاهش توان این گروه برای حمله به شمال اسرائیل انجام شده است. بنا بر گزارشها، نیروهای اسرائیلی پس از چند روز درگیری شدید، حملات هوایی و گلولهباران روستاهای اطراف، توانستند این منطقه را تصرف کنند. در جریان این عملیات، دستکم یک سرباز اسرائیلی کشته شده است.
اهمیت تصرف شقیف فقط در جایگاه تاریخی آن نیست. این قلعه در نقطهای قرار دارد که به نیروهای مستقر در آن امکان دیدهبانی و کنترل بر بخشهایی از جنوب لبنان را میدهد. اسرائیل در دوره اشغال جنوب لبنان، از سال ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰، از این ارتفاعات استفاده نظامی میکرد. بازگشت نیروهای اسرائیلی به این نقطه، از نظر سیاسی و نمادین نیز معنایی فراتر از یک پیشروی محلی دارد و نشان میدهد جنگ در جنوب لبنان از مرحله حملات محدود و تبادل آتش فراتر رفته است.
این تحول در حالی رخ داده است که آتشبس میان دو طرف، که در آوریل با میانجیگری آمریکا اعلام شد، عملاً بارها نقض شده و در روزهای اخیر فروپاشی آن آشکارتر شده است. مأموریت صلحبانان سازمان ملل در لبنان نیز نسبت به تشدید درگیریها هشدار داده و گفته است صدها هزار نفر در جنوب لبنان آواره شدهاند و زیرساختهای غیرنظامی، خانهها، راهها و خدمات اساسی به شدت آسیب دیدهاند. گزارشهای سازمان ملل از افزایش سطح تبادل آتش و شلیک صدها پرتابه در یک روز حکایت دارد؛ سطحی که از زمان اعلام آتشبس بیسابقه بوده است.
همزمان با تصرف شقیف، حملات اسرائیل به مناطق مختلف جنوب لبنان ادامه یافته است. گزارشها از کشته و زخمی شدن غیرنظامیان در حملات هوایی و توپخانهای حکایت دارد. آسوشیتدپرس از جمله به کشته شدن اعضای یک خانواده پناهجوی سوری در عدلون اشاره کرده و منابع لبنانی نیز از تلفات در روستاهای جنوبی و اطراف نبطیه خبر دادهاند. حزبالله نیز در پاسخ، حملات موشکی و پهپادی به مواضع اسرائیلی و شهرهای شمال اسرائیل را ادامه داده و این حملات را واکنشی به نقض آتشبس و بمباران مناطق غیرنظامی لبنان دانسته است.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، در واکنش به گسترش عملیات اسرائیل، تلآویو را به اجرای «سیاست زمین سوخته» متهم کرده است. او گفته است آنچه در جنوب لبنان جریان دارد، فقط یک پیشروی نظامی نیست، بلکه ویران کردن روستاها، بیرون راندن ساکنان و مجازات جمعی مردم است. نخستوزیر لبنان هشدار داده است که چنین سیاستی نه امنیتی برای اسرائیل به همراه خواهد آورد و نه ثباتی برای منطقه، و خواستار آتشبسی فوری و واقعی شده است.
در عین حال، دولت لبنان همچنان از ادامه مسیر دیپلماتیک دفاع میکند. نواف سلام گفته است گفتوگو، با همه دشواریها و مخالفتها، «کمهزینهترین راه» برای لبنان است. این موضع در داخل لبنان با فشارهای متضاد روبهروست: از یک سو، بخشهایی از جامعه و دولت نگران گسترش جنگ و ویرانی بیشتر کشورند؛ از سوی دیگر، حزبالله و حامیانش مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم با اسرائیل را در شرایط حمله و اشغال، امتیاز دادن زیر فشار جنگ میدانند.
پیشروی اسرائیل به سمت نبطیه و تسلط بر ارتفاعات شقیف همچنین در چارچوب تحولات گستردهتر منطقهای معنا پیدا میکند. جنگ اسرائیل و حزبالله از آغاز درگیریهای گسترده پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، به یکی از جبهههای اصلی بحران منطقهای تبدیل شده است. اکنون، در حالی که مذاکرات آمریکا و ایران درباره تمدید آتشبس و توافقی موقت هنوز به نتیجه قطعی نرسیده، اسرائیل میکوشد در لبنان دست بالا را به دست آورد و تا پیش از هر توافق احتمالی، موقعیت نظامی خود را تثبیت کند.
پیامد انسانی جنگ روزبهروز سنگینتر میشود. شمار کشتهشدگان در لبنان از آغاز این مرحله از جنگ به هزاران نفر رسیده و بیش از یک میلیون نفر ناچار به ترک خانههای خود شدهاند. روستاهای جنوب لبنان زیر ضربات هوایی و توپخانهای خالی میشوند، بسیاری از خانوادهها چندین بار آواره شدهاند و بیمارستانها، راهها، مدارس و مراکز خدماتی با فشار شدید روبهرو هستند. ادامه این روند میتواند بحران انسانی لبنان را به مرحلهای تازه و خطرناکتر برساند.