نیویورک تایمز در گزارشی فاش کرده که اسرائیل و آمریکا در آغاز جنگ علیه ایران، برنامهای چندمرحلهای برای بازگرداندن احمدینژاد، به قدرت در سر داشتند که با حمله اسرائیل برای خارج کردن او از حصر خانگی آغاز شد اما شکست خورد….
چند روز پس از آنکه حملات اولیه اسرائیل به کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و شماری از مقامهای ارشد ایران منجر شد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بهطور علنی گفت که بهتر است «کسی از داخل» ایران اداره کشور را در دست بگیرد.
اما اکنون، بر اساس گزارش تفصیلی روز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت / ۱۹ مه نیویورک تایمز، مشخص شده است که آمریکا و اسرائیل در ذهن خود گزینهای مشخص و «بسیار غافلگیرکننده» داشتند: محمود احمدینژاد، رئیسجمهور سابق[ برگمارده علی خامنه ای ]که به مواضع تند ضدآمریکایی و ضداسرائیلی مشهور بود.
این گزارش بهنقل از مقامهای آمریکایی میگوید طرحی که توسط اسرائیل طراحی شده بود و احمدینژاد نیز درباره آن در جریان قرار گرفته بود، خیلی سریع از مسیر خارج شد. بر اساس این گزارش، احمدینژاد در نخستین روز جنگ، در جریان حمله اسرائیل به خانهاش در تهران زخمی شد؛ حملهای که هدف آن «آزاد کردن او از حصر خانگی» عنوان شده است.
نیویورک تایمز مینویسد احمدینژاد از این حمله جان سالم بهدر برد، اما پس از آن نسبت به طرح تغییر حکومت دلسرد شد. از آن زمان تاکنون، او در انظار عمومی دیده نشده و محل اقامت و وضعیت فعلیاش نامشخص است.
«گزینهای غیرمنتظره»
بهنوشته نیویورک تایمز، انتخاب احمدینژاد برای ایفای نقش در آینده سیاسی ایران، «بسیار غیرعادی» بود. او در دوران ریاستجمهوریاش بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۳، بارها خواستار «محو اسرائیل از نقشه» شده بود، از برنامه هستهای ایران حمایت میکرد و به سرکوب شدید مخالفان داخلی شهرت داشت.
با این حال، در سالهای اخیر او با رهبران جمهوری اسلامی دچار اختلاف شده بود، مقامهای ارشد را به فساد متهم میکرد و به تدریج تحت محدودیتهای امنیتی و حصر غیررسمی قرار گرفت. شورای نگهبان نیز سه بار در سالهای ۲۰۱۷، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴ صلاحیت او را برای انتخابات ریاستجمهوری رد کرد.
نیویورک تایمز میگوید هنوز مشخص نیست که احمدینژاد چگونه برای مشارکت در این طرح جذب شده است. با این حال، مقامهای آمریکایی به این روزنامه گفتهاند که واشنگتن و تلآویو امیدوار بودند با ایجاد یک «دولت جایگزین» در تهران، رهبریای «منعطفتر» بر سر کار بیاورند.
روایت کاخ سفید و سکوت موساد
به گزارش سایت زمانه، آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به پرسشهای نیویورک تایمز درباره این طرح گفت:
از ابتدا، رئیسجمهور ترامپ اهداف عملیات “خشم حماسی” را روشن کرده بود: نابودی موشکهای بالستیک ایران، برچیدن تأسیسات تولید [هستهای] آنها، نابودی نیروی دریایی ایران و تضعیف نیروهای نیابتی.
او افزود:”ارتش آمریکا به همه اهداف خود رسید یا حتی فراتر از آن عمل کرد و اکنون مذاکرهکنندگان ما در حال تلاش برای توافقی هستند که برای همیشه به توانایی هستهای ایران پایان دهد.”
در مقابل، سخنگوی موساد از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرد.
جزئیات حمله به خانه احمدینژاد
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای آمریکایی مینویسد حمله هوایی اسرائیل به خانه احمدینژاد در شرق تهران، برای کشتن نیروهای محافظ او طراحی شده بود؛ نیروهایی که در واقع اعضای سپاه پاسداران بودند و همزمان نقش نگهبان و مأمور حصر خانگی را ایفا میکردند.
بر اساس تصاویر ماهوارهای مورد استناد این گزارش، ساختمان محل استقرار نیروهای امنیتی در ورودی کوچه محل سکونت احمدینژاد کاملاً تخریب شد، اما خانه او آسیب جدی ندید.
در روزهای نخست جنگ، رسانههای ایرانی گزارشهایی درباره کشته شدن احمدینژاد منتشر کردند، اما بعداً خبرگزاریهای رسمی اعلام کردند او زنده مانده و محافظانش کشته شدهاند.
نیویورک تایمز همچنین به گزارشی در مجله آتلانتیک اشاره میکند که این عملیات را «عملاً یک عملیات فرار از زندان» توصیف کرده بود.
یکی از نزدیکان احمدینژاد نیز به نیویورک تایمز گفته است:”آمریکاییها احمدینژاد را فردی میدیدند که میتواند ایران را رهبری کند و توانایی مدیریت وضعیت سیاسی، اجتماعی و نظامی ایران را دارد.”
این فرد افزوده است احمدینژاد میتوانست «نقشی بسیار مهم» در آینده نزدیک ایران ایفا کند.
طرح چندمرحلهای اسرائیل برای تغییر حکومت
بهنوشته نیویورک تایمز، اسرائیل جنگ را با یک نقشه چندمرحلهای آغاز کرده بود. این طرح شامل حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، حذف رهبران ارشد جمهوری اسلامی و همچنین بسیج نیروهای کُرد علیه حکومت ایران میشد.
دو مقام دفاعی اسرائیل به این روزنامه گفتهاند مرحله بعدی شامل عملیات نفوذ رسانهای و روانی برای ایجاد بیثباتی سیاسی و القای این تصور بود که حکومت کنترل کشور را از دست داده است.
در مرحله سوم، قرار بود حکومت ایران تحت فشار سیاسی شدید و خسارتهای گسترده به زیرساختها ــ از جمله شبکه برق ــ فروبپاشد و زمینه برای تشکیل «دولت جایگزین» فراهم شود.
اما نیویورک تایمز تأکید میکند که بهجز حملات هوایی و کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی، تقریباً هیچیک از بخشهای دیگر این طرح مطابق انتظار اسرائیل پیش نرفت و این برنامه «تابآوری ایران» و همچنین توان آمریکا و اسرائیل برای تحمیل خواستههایشان را بهشدت دستکم گرفته بود.
روابط مبهم احمدینژاد با غرب
نیویورک تایمز در بخش دیگری از گزارش خود به تغییرات تدریجی مواضع احمدینژاد در سالهای اخیر اشاره میکند. او در مصاحبهای با این روزنامه در سال ۲۰۱۹، از دونالد ترامپ تمجید کرده و گفته بود:
آقای ترامپ مرد عمل است. او یک تاجر است و بنابراین توانایی محاسبه هزینه و فایده و تصمیمگیری را دارد.
او افزوده بود:”ما به او میگوییم بیایید منافع بلندمدت دو ملت را محاسبه کنیم و کوتاهبین نباشیم.”
این گزارش همچنین به سفرهای احمدینژاد به گواتمالا در سال ۲۰۲۳ و مجارستان در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ اشاره میکند؛ سفرهایی که بهنوشته نیویورک تایمز، گمانهزنیها درباره ارتباطات او را افزایش داد. ویکتور اوربان، نخستوزیر وقت مجارستان، از متحدان نزدیک بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل توصیف شده است.
نیویورک تایمز میگوید احمدینژاد تنها چند روز پیش از آغاز حملات اسرائیل از بوداپست به ایران بازگشته بود و پس از شروع جنگ نیز برخلاف انتظار، موضعگیریهای اندکی انجام داد؛ سکوتی که در شبکههای اجتماعی ایران مورد توجه گسترده قرار گرفت.
ادامه باور اسرائیل به تغییر حکومت
در پایان این گزارش آمده است که با وجود شکست بخش عمده طرح اولیه، برخی مقامهای اسرائیلی همچنان معتقدند تغییر حکومت در ایران ممکن است.
بهنوشته نیویورک تایمز، دیوید بارنئا، رئیس موساد، در چند نشست خصوصی گفته است طرح این سازمان ــ که بر پایه دههها جمعآوری اطلاعات و عملیات در ایران تدوین شده بود ــ «در صورت دریافت مجوز اجرای کامل، بخت بسیار بالایی برای موفقیت داشت».
فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجان