بخش بهداشت و درمان غزه: فروپاشی همه‌جانبه و بیمارانی بدون درمان

بخش بهداشت و درمان نوار غزه در نتیجهٔ حمله‌های مستقیم ارتش اشغالگر اسرائیل و تداوم محاصره، که مانع ورود دارو و ملزومات پزشکی و تجهیزات حیاتی است، با فروپاشی بی‌سابقه‌ای مواجه است….

اندک بیمارستان‌های فعال باقی‌مانده در نوار غزه هم‌زمان با هشدارهای روزافزون در مورد فاجعهٔ سلامت و جان باختن روزانهٔ بیماران از پاسخگویی به حداقل نیازهای مردم عاجز و ناتوان‌اند.

هشدار در مورد توقف فعالیت بخش‌های حیاتی

دکتر احمد الفرا، مدیر بیمارستان التحریر در مجتمع پزشکی ناصر، اوضاع بهداشت و درمان را فاجعه‌بار توصیف و تأکید کرد که تعداد زیادی از بخش‌های حیاتی به‌سبب نابودی تجهیزات پزشکی و تعطیلی دیگر بخش‌ها در نتیجهٔ کمبود سوخت و اکسیژن با خطر توقف فعالیت مواجه‌اند.

الفرا در گفت‌وگو با خبرنگار مرکز اطلاع رسانی فلسطین در غزه تصریح کرد که بیمارستان‌ها در شرایطی استثنایی فعالیت می‌کنند که هیچ تناسبی با حجم مجروحان و بیماران رو به افزایش ندارد.

لیست انتظار بیماران

الفرا با اشاره به وجود بیش از ۲۱هزار بیمار ثبت‌شده در لیست انتظار برای سفر به خارج از نوار غزه برای درمان، هشدار داد که این لیست‌ها به‌ویژه در سایهٔ نبود داروهای سرطان و ناتوانی در تکمیل پروتکل‌های درمانی به لیست مرگ‌های به‌تعویق‌افتاده تبدیل شده است.

سرطان و ناتوانی

محمود ابوعطیه (۵۲ ساله) همسرش را که بیش از یک سال است به بیماری سرطان سینه مبتلا است همراهی می‌کند. او رنج و درد همسرش را این‌گونه روایت می‌کند: «قبل از جنگ ما به روند درمان پایبند بودیم و وضع او تقریباً پایدار بود، اما امروز نه دارویی هست و نه زمانی مشخص برای درمان. هر بار که به بیمارستان مراجعه می‌کنیم با این جمله مواجه می‌شویم که دارو موجود نیست. همسرم روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شود و گاهی به‌تنهایی قادر به بلند شدن از تخت نیست.»

او با صدایی نگران ادامه می‌دهد: «سخت‌تر از این، احساس عجز و ناتوانی است، او را می‌بینم که درد می‌کشد و من توان کمک به او را ندارم. روزها را می‌شماریم، نه به امید شفا، بلکه به امید اینکه وضع او بدتر نشود. خوابیدن سخت شده است، هر صدای ناگهانی مایهٔ نگرانی من است. از این می‌ترسم که هر لحظه خبری ناخوشایند در مورد سلامتی‌اش به من برسد.»

بین مرگ و زندگی

ام محمد، آواره‌ای از خان یونس، سفر درمانی فرزند ۹ساله‌اش را که مبتلا به بیماری قلبی است این‌گونه بازگو می‌کند: «دکتر گفته او باید فوری برای درمان اعزام شود، اما گذرگاه رفح ماه‌ها است که بسته است، هر بار ناامید بازمی‌گردیم، پسرم فهمیده و می‌پرسد مامان من می‌میرم؟ هر بار که او را می‌بینم به‌خاطر ترس از فردا گریه می‌کند قلبم می‌شکند.»

او می‌افزاید: «بیمارستان مملو از کودکان و بیماران نیازمند درمان است و پزشکانی که از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند. اما امکاناتشان بسیار محدود است. گاهی احساس می‌کنم ما محکوم به انتظار و مرگ احتمالی هستیم.»

مجروحی که درمان نشده و تعویق مداوم اعزام

احمد نجار، جوان ۲۷سالهٔ فلسطینی، در جریان بمباران اشغالگران اسرائیلی مجروح شده و نیازمند عمل جراحی است. اما به‌سبب نبود تجهیزات عمل او به تعویق افتاده است.

او می‌گوید که عمل جراحی‌اش سه‌مرتبه به تعویق افتاده است، درد او ادامه دارد، اما بدتر از هر چیز احساس بلاتکلیف بودن است. او می‌گوید: «هر روز افرادی را می‌بینم که در بیمارستان جانشان را از دست می‌دهند. گاهی شب‌ها بیدار می‌شوم و به این فکر می‌کنم که آیا نفر بعدی من هستم؟ این لیست‌های انتظار بیماران را به ارقام و اعداد تبدیل کرده قبل از اینکه فرصتی برای درمان به آنان داده شود.»

محاصره کمک‌های پزشکی

دکتر احمد الفرا خاطر نشان کرد که ممانعت از ورود کامیون‌های حامل دارو و ملزومات پزشکی در کنار اعمال محدودیت بر فعالیت نهادهای بین‌المللی ادامه دارد و این موجب کاهش فعالیت برخی از این نهادها یا حتی خروج کامل برخی از آنان از نوار غزه شده است و این فشار مضاعفی بر بیمارستان‌های فعال باقی‌مانده وارد کرده و بر حجم فاجعه بهداشتی افزوده است.

گذرگاه‌های بسته و فاجعه‌ای که به‌طور خاموش در حال گسترش است

بسته بودن گذرگاه‌ها موجب انباشت هزاران بیمار شده که در داخل نوار غزه درمانی برایشان پیدا نمی‌شود.

کارشناسان نگران‌اند که ادامهٔ این وضع به فروپاشی کامل بخش بهداشت و درمان نوار غزه و افزایش بی‌سابقهٔ موارد مرگ‌ومیر منجر شود.

در پی تشدید بحران، درخواست از جامعهٔ بین‌المللی و نهادهای حقوقی برای ضرورت مداخلهٔ فوری و تضمین ورود دارو، سوخت، و ملزومات پزشکی و بازگشایی گذرگاه‌ها به روی بیماران، قبل از اینکه بحران سلامت در غزه به فاجعه‌ای بدون چشم‌انداز و دائمی تبدیل شود، رو به افزایش است.