فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجانتنها در ۲۰ روز نخست مهرماه سال جاری، ۱۶۲ زندانی در ایران اعدام شدهاند و در ۶ ماه و ۲۰ روز نخست سال ۱۴۰۴، شمار اعدامشدگان از مرز ۱۰۰۰ نفر گذشته است. در حالیکه صرفا در روز چهارشنبه ۱۶ مهر، هفت نفر در سه شهر مختلف اعدام شدند، شنبه ۱۲ مهر نیز هفت زندانی سیاسی در زندانهای سپیدار اهواز و قزلحصار کرج به دار آویخته شدند؛ آماری که وجدان عمومی جامعهی ایران و جهان را جریحهدار کرده و نیازمند اقدامی فوری و جدی از سوی جامعه بینالمللی برای توقف این روند جنایتکارانه است….
اعدامها در مسیر صعود: بازگشت به روند قبل از جاری
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در گزارش تازه خود که پنجشنبه ۱۷ مهر / ۹ اکتبر منتشر شده، نوشته است که دادههای ۱۰ سال گذشته آنها نشان میدهد پس از کاهش نسبی اعدامها بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، این روند از سال ۲۰۲۱ بهطور مستمر افزایش یافته و در سال ۲۰۲۵ به اوج خود رسیده است.
بر اساس همین گزارش، در بازه زمانی ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴ تا ۸ اکتبر ۲۰۲۵ در مجموع ۱۵۳۷ اعدام در ایران ثبت شده است. بیش از ۹۴ درصد این اعدامها بهشکل مخفیانه و بدون اعلام یا تأیید رسمی صورت گرفتهاند. در همین بازه زمانی، هشت اعدام در ملاء عام انجام شده، سه کودکمجرم و ۴۹ زن نیز در میان اعدامشدگان بودهاند.
اعدامهای گسترده اخیر در بستری از تشدید فضای امنیتی پس از جنگ دوازدهروزه ایران و اسرائیل رخ دادهاند. از زمان آغاز این جنگ در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تاکنون، ۴۰۴ نفر در ایران اعدام شدهاند که از میان آنان ۹ نفر با اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» جان خود را از دست دادهاند.
صدور احکام ظالمانه برای ارعاب جامعه
در ادامه صدور احکام اعدام، چند روز پیش حکم اعدام احسان فریدی، دانشجوی زندانی سیاسی در زندان تبریز، تأیید شد؛ حکمی فاقد آیین دادرسی عادلانه که بهروشنی با هدف ایجاد رعب و وحشت در میان جوانان و دانشجویان صادر شده است. در ادامهی سیاست ارعاب و سرکوب، احکام اعدام برای سه زندانی عقیدتی نیز صادر شده است: نسیمه اسلامزهی، ارسلان شیخی (همسر او) و آمانج کاروانچی.
همچنین، ۱۳ سازمان حقوق بشری در بیانیهای اعدام شش زندانی سیاسی عرب را محکوم کردند: علی مجدم، معین خنفری، سیدسالم موسوی، محمدرضا مقدم، عدنان آلبوشوکه (غبیشاوی) و حبیب دریس که همگی در اهواز اعدام شدند.
از قرچک تا قزلحصار: سرکوب، شکنجه و اعدام زندانیها
در حالیکه فشارها و شرایط غیرانسانی در زندانهای کشور ادامه دارد، زنان زندانی سیاسی و عقیدتی از زندان قرچک به زندان اوین منتقل شدهاند. این انتقال پس از قتل دلخراش سمیه رشیدی، یکی از زندانیان، و اعتراض گسترده به شرایط غیرانسانی قرچک صورت گرفت. با این حال، زنان زندانی در اوین نیز از حداقل امکانات و وسایل گرمایشی محروماند و در وضعیت بسیار سختی به سر میبرند.
این وضعیت، که تنها محدود به اوین نیست، نشانهای آشکار از شکنجه و نقض فاحش حقوق بشر در زندانهای جمهوری اسلامی است.
همزمان با روز جهانی علیه مجازات اعدام، زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در زندان قزلحصار با سر دادن شعارهایی علیه اعدام، نفرت خود را از این احکام ظالمانه اعلام کردند.
در موج گستردهی اعدامهای اخیر، بهویژه در زندان قزلحصار، روز دوشنبه ۲۱ مهرماه، پس از انتقال تعدادی از زندانیان واحد ۲ به سلولهای انفرادی برای اجرای حکم، زندانیان این واحد ـ که بیش از ۱۵۰۰ نفر از آنان محکوم به اعدام هستند ـ دست به تحصن زدند، غذای زندان را بازگرداندند و خواستار بازگشت همبندیان خود شدند.
در همین راستا، کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» اکنون در نودمین هفته اعتصاب هفتگی خود ادامه دارد و صدای آن در ۵۲ زندان سراسر کشورطنینانداز شده است.
در شرایطی که جمهوری اسلامی ماشین مرگ را با شدت بیسابقهای بهکار گرفته، کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» به یکی از مهمترین اشکال مقاومت از درون زندانها بدل شده است. این حرکت عدالتخواهانه بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت جامعه جهانی، سازمانهای حقوق بشری و وجدانهای بیدار در سراسر جهان است تا بتواند به توقف این روند جنایتکارانه یاری رساند. پیام این کارزار روشن است: «نه به اعدام، برای هیچکس!»
تداوم کارزار سهشنبههای «نه به اعدام» در نودمین هفته در ۵۲ زندان سراسر کشور
از تمامی هموطنان آزاده و شجاعی که در کارزار گستردهی روز جهانی «علیه مجازات اعدام» شرکت کردند و صدای رسای مخالفت خود را با اعدام در سراسر ایران طنینانداز نمودند، صمیمانه سپاسگزاریم. این حضور پرشور، حمایت بیوقفه و همراهی مستمر، به ما قدرت و پشتوانهای بیبدیل برای ادامه مسیر تا رسیدن به ایرانی بدون مجازات اعدام بخشیده است.
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» همچنان نیازمند این حمایتهاست تا این صدای عدالتخواهانه و انسانی هر روز رساتر به گوش وجدانهای بیدار و جامعه جهانی برسد:
«نه به اعدام، برای هیچکس!»
در حالیکه فشارهای فزاینده و شرایط غیرانسانی در زندانهای کشور ادامه دارد، شاهد جابهجایی زنان زندانی سیاسی و عقیدتی از زندان قرچک به زندان اوین بودیم؛ زنانی که پس از قتل دلخراش همبندیشان، سمیه رشیدی، و اعتراض گسترده به شرایط غیرانسانی زندان قرچک، اکنون در زندان اوین از حداقل امکانات و وسایل گرمایشی محروم ماندهاند و در وضعیت بسیار سختی به سر میبرند. این اوضاع غیرانسانی، که تنها محدود به زندان اوین نیست، نشانهای دیگر از شکنجهی زندانیان و نقض فاحش حقوق بشر است.
اگرچه این زندانیان از جهنم قرچک خلاص شدند اما هنوز صدها زن زندانی در این شکنجهگاه از جمله زنان محکوم به اعدام محبوسند. قرچک چون سایر زندانهای جهنمی باید برچیده شود و مسئولان آنها به خاطر نقض حقوق بشر محاکمه شوند.
در ادامه صدور احکام ظالمانه، چند روز پیش حکم اعدام احسان فریدی، دانشجوی زندانی سیاسی در زندان تبریز، تأیید شد؛ تصمیمی فاقد آیین دادرسی که به دنبال ایجاد رعب و وحشت در بین جوانان و دانشجویان است. این علیه حقوق بشر و کرامت انسانی است و باید بهشدت محکوم شود.
در ادامه ارعاب جامعه، شاهد صدور حکم اعدام برای سه زندانی عقیدتی، نسیمه اسلامزهی، ارسلان شیخی (همسر او) و آمانج کاروانچی، بودیم. این احکام برای ما نمادی از بیعدالتی در نظام قضایی استبدادی است و ما را بر آن میدارد که همچنان صدای اعتراض خود را علیه اعدامهای گسترده و بیرحمانه بلند نگه داریم.
در چنین شرایطی، همزمان با روز جهانی علیه مجازات اعدام، زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در زندان قزلحصار، با سر دادن شعارهایی علیه حکم اعدام، انزجار و نفرت خود را از این احکام ظالمانه و غیرانسانی اعلام کردند.
در موج گستردهی اعدامهای اخیر، بهویژه در زندان قزلحصار، روز دوشنبه ۲۱ مهرماه، در پی انتقال تعدادی از زندانیان واحد ۲ قزلحصار به سلولهای انفرادی جهت اجرای حکم اعدام، زندانیان این واحد — که بیش از ۱۵۰۰ نفر از آنان محکوم به اعدام هستند — دست به تحصن زدند، غذای زندان را بازگرداندند و خواستار بازگشت همبندیان خود شدند. ما از سایر زندانیان میخواهیم مانند حرکت زندانیان قزلحصار با اعدام همبندان خود مخالفت نمایند و از مخالفان اعدام در بیرون از زندان درخواست داریم گامهای جدیتر برای توقف ماشین اعدام بردارند و خانوادههای محکومان به اعدام را تنها نگذارند.
گزارشهای رسیده از زندانهای مختلف نشان میدهد که تنها در ۲۰ روز نخست مهرماه سال جاری، ۱۶۲ زندانی اعدام شدهاند و تا این تاریخ، یعنی در ۶ ماه و ۲۰ روز نخست سال ۱۴۰۴، بیش از ۱۰۰۰ نفر به دار آویخته شدهاند؛ آماری که وجدان عمومی جامعهی ایران و جهان را جریحهدار کرده و نیازمند اقدام فوری و جدی جهانی برای توقف این روند جنایتکارانه است.
زندانهای مشارکتکننده در نودمین هفتهی کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» (سهشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۴):
زندانها:
اوین (بند ۷ و بند زنان)، قزلحصار (واحد ۳ و ۴)، مرکزی کرج، فردیس کرج، تهران بزرگ، خورین ورامین، قرچک، چوبیندر قزوین، اهر، اراک، لنگرود قم، خرمآباد، یاسوج، اسدآباد اصفهان، دستگرد اصفهان، شیبان اهواز، سپیدار اهواز (بند زنان و مردان)، نظام شیراز، عادلآباد شیراز (بند زنان و مردان)، فیروزآباد فارس، دهدشت، زاهدان (بند زنان)، برازجان، رامهرمز، بهبهان، بم، یزد، کهنوج، طبس، مشهد، سبزوار، گنبدکاووس، قائمشهر، رشت (بند مردان و زنان)، رودسر، حویق تالش، ازبرم لاهیجان، دیزلآباد کرمانشاه، اردبیل، تبریز، ارومیه، سلماس، خوی، نقده، میاندوآب، مهاباد، بوکان، سقز، بانه، مریوان، سنندج و کامیاران.
هفته نودم — سهشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۴
کارزار سهشنبههای نه به اعدام