صدای دانشگاه از دل سرکوب تا پسِ میله‌ها

۱۶ آذر ۱۴۰۴ در حالی فرا رسید که فضای دانشگاهی ایران همچنان زیر سایه‌ی سنگین بازداشت‌ها، احکام سنگین قضایی و صدای خاموش‌نشده اعتراضات دانشجویی قرار دارد. این گزارش، سه متن را مرور می‌کند؛ نخست بیانیه دانشجویان ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی و سپس دو نامه از دو دانشجوی زندانی، احسان فریدی و علی یونسی:…

بیانیه دانشجویان ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی

دانشجویان دانشکده ادبیات علامه طباطبایی امسال با نصب پوستر و صدور بیانیه‌ای اعتراضی، یاد ۱۶ آذر را گرامی داشته و بازداشت و زندانی‌کردن دانشجویان را محکوم کردند. در این بیانیه، ۱۶ آذر «یادآور ایستادگی تاریخی دانشگاه در برابر سرکوب و بی‌عدالتی» توصیف شده و تأکید شده است که: دانشگاه خانه پرسشگری است و «هیچ قدرتی نباید صدای آن را خاموش کند». امروز نام بسیاری از دانشجویان در کنار «احکام سنگین یا حکم اعدام» قرار دارد؛ چرخه‌ای از سرکوب که دانشجویان اعلام کردند «نه می‌بخشیم و نه عادی می‌کنیم». دانشجویان یادآور شدند که دانشگاه تنها زمانی دانشگاه است که صدای دانشجویانش در آن طنین‌انداز باشد. در پایان، بیانیه بر حفظ هم‌صدایی و پشتیبانی از دانشجویان در کلاس، جامعه و هنر تأکید کرده است.

نامه احسان فریدی از زندان: «ایستادگی معیار ماست»

احسان فریدی، دانشجوی زندانی محکوم به اعدام، در نامه‌ای خطاب به دانشجویان به مناسبت روز دانشجو، ضمن یادآوری تاریخچه خونین ۱۶ آذر ۱۳۳۲، از استمرار همان چرخه سرکوب در امروز سخن گفته است. او با اشاره به تلاش قدرت‌ها برای مصادره حق مردم، می‌نویسد: آزادی «نه از بیرون تحمیل می‌شود»، بلکه از اراده مردم و دانشجویان زاده می‌شود. معیار حقیقی دانشجو «عنوان و مدرک نیست؛ ایستادگی است». او خطاب به دانشجویان می‌نویسد: «آینده ایران را شما خواهید ساخت؛ شما که حقیقت را معامله نمی‌کنید.» فریدی تأکید می‌کند که مقاومت زندانیان سیاسی بدون حمایت و همدلی دانشجویان ممکن نبوده و آینده ایران را اراده کسانی رقم می‌زند که «حتی در بند، آزادتر از آنانند که آزادی مردم را به بند کشیده‌اند.»

نامه علی یونسی پس از ۲۰۰۰ روز زندان

علی یونسی، دانشجوی زندانی، در نامه‌ای از زندان قزلحصار، روایت ۱۶ آذر را از ۱۳۳۲ تا ۱۴۰۴ امتداد داده و دانشگاه را «قلب تپنده آگاهی و مبارزه» خوانده است. او با توصیف تجربه بیش از ۲۰۰۰ روز زندان، می‌نویسد: حکومت‌های دیکتاتوری «زندان‌هایی به وسعت کشور» ساخته‌اند که هدفشان کوچک‌کردن خواسته‌های مردم و سلب آزادی است. امید اما در مبارزه زنده می‌ماند: «مبارزه همان آتش سوزان تاریخ است که نگذاشت زمستان استبداد برای همیشه دوام بیاورد.» یونسی تأکید می‌کند که دانشگاه در تمام این سال‌ها—از گلوله‌های سال ۱۳۳۲ تا تیراندازی‌های ۱۴۰۱—همچنان مشعل آزادی را فروزان نگه داشته است. او دانشجویان را به همبستگی و مقاومت فرا می‌خواند: «آینه قلب‌هایتان را روبه‌روی هم بگذارید تا از اراده تغییر، توفانی از شورش و عصیان به پا کنید.» یونسی پایان نامه‌اش را با پیام امید می‌بندد: «این درخشش، نوید بهار آزادی و آبادی ایران است.»

کلمه