آزادی بیان در هفته‌ای که گذشت(۲۶ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۴)

بند اول منشور کانون نویسندگان ایران: آزادی اندیشه و بیان و نشر در همه‌ی عرصه‌های حیات فردی و اجتماعی بی‌هیچ حصر و استثنا حقِ همگان است. این حق در انحصار هیچ فرد، گروه یا نهادی نیست و هیچ‌کس را نمی‌توان از آن محروم کرد…..
شنبه ۲۶ مهر
ــ جهانگیر رستمی، معلم بازنشسته و از اعضای انجمن صنفی فرهنگیان هرسین، روز جمعه ۲۵ مهرماه به دست نیروهای امنیتی در منزل شخصی خود بازداشت و به «مکانی نامعلوم» منتقل شده است. به گفته‌ی خبرگزاری‌ها، این بازداشت با خشونت شدید ماموران همراه بوده و رستمی از ناحیه‌ی سر و صورت دچار آسیب‌های جدی شده است. فرزند و برادرزاده‌ی او، احسان و رامین رستمی، نیز از دو ماه پیش در بازداشت به سر می‌برند.
پنج فعال فرهنگی ساکن تهران: احسان رستمی (ناشر و مترجم و کتاب‌فروش)، مرجان اردشیرزاده (مترجم)، حسن توزنده‌جانی (شاعر و فعال فرهنگی)، رامین رستمی و نیما مهدی‌زادگان (نویسنده و مترجم) از ۲۹ مردادماه در بازداشت بوده‌اند. کانون نویسندگان ایران پیش‌تر با انتشار خبری به اعتصاب غذای احسان و رامین رستمی پرداخت. در بخشی از این خبر آمده است: «صفحه‌ی اینستاگرام نزدیک به خانواده‌ی این دو زندانی روز ۱۴ مهرماه در این خصوص اعلام کرده است: «گویا عزیزان ما آخرین راه فریاد یک زندانی را برگزیده‌اند و ما بی‌خبر بودیم که ۱۰ روز است بدنشان را از نان تهی کرده‌اند تا شاید صدای جانشان در آن سوی دیوارها شنیده شود… جان ‌فرزندانمان در بند ۲۰۹ زندان اوین در خطر است».‎ نزدیکان این پنج فعال فرهنگی در روزهای اخیر اعلام کرده‌اند که تاکنون اجازه‌ ملاقات به آنان داده نشده و تنها تماس‌های تلفنی بریده و کوتاهی با خانواده‌هایشان داشته‌اند. همچنین «خانواده‌ها بارها به شعبه‌ی پنج بازپرسی دادسرای اوین مراجعه کرده‌اند اما پاسخی درباره دلایل بازداشت، اتهامات مطروحه و روند قضایی پرونده‌ی فرزندانشان دریافت نکرده‌‌اند».
ــ زندانیان واحد ۲ زندان قزل‌حصار کرج برای ششمین روز متوالی در اعتراض به افزایش موج اعدام‌ها تحصن و از دریافت جیره غذایی زندان خودداری کرده‌اند.
ــ امید فتحی، زندانی سیاسی محبوس در زندان وکیل‌آباد مشهد، در پی ضرب‌وشتم ماموران حفاظت زندان از ناحیه‌ی چشم دچار آسیب شد.
ــ به گفته‌ی نزدیکان شکیلا منفرد، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، او که «در حال حاضر از ناحیه‌ی پا دچار آسیب‌دیدگی شده و برای راه رفتن از عصا استفاده می‌کند، قرار بود امروز جهت رسیدگی پزشکی به بیمارستان طالقانی منتقل شود، اما به‌دلیل مخالفت وی با انتقال با دستبند و پابند، مسئولان زندان از انجام این اعزام ممانعت به عمل آوردند».
ــ پلیس امنیت عمومی فراجا صفحه‌ی اینستاگرام فاطیما پورحسینی (مجری برنامه‌های طنز اینستاگرامی) را «به دستور مقام قضایی» ‌به دلیل «انتشار محتوای مجرمانه و مغایر اخلاق و عفت عمومی» مسدود کرد و محتوای آن از دسترس خارج شد.
ــ کریم اسماعیل‌زاده، فعال مدنی، پس از حضور در دادسرای عمومی و انقلاب تبریز به اتهام‌ «نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی» و «تبلیغ علیه نظام» بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات این شهر منتقل شد.
ــ جلسه بازپرسی علی آدینه‌زاده، پدر ابوالفضل آدینه‌زاده (نوجوان جانباخته‌ی اعتراضات سراسری ۱۴۰۱)، در دادسرای عمومی و انقلاب مشهد برگزار شد. او پس از دفاع در برابر اتهام‌های «نشر اکاذیب» و «تشویش اذهان عمومی» با قرار کفالت آزاد شد.
یکشنبه ۲۷ مهر
ــ سعید ماسوری (زندانی سیاسی محکوم به حبس ابد) در حمایت از اعتراض و اعتصاب زندانیان زندان قزلحصار با انتشار نامه‌ای بر حق حیات و ضرورت توقف صدور و اجرای احکام اعدام تأکید کرد. در بخش‌هایی از نامه آمده است: «آیا فریاد ”نه به اعدام” از سوی زندانیانی که همه در صف اعدام هستند… چیزی غیر از جسارت و قهرمانی است؟ … ممنوعیت و مجرمانه بودن شعار “نه به اعدام” بدین خاطر است که روی دیگر این شعار حق حیات است! … «حکومت با این شعار که چون صد آید، نود هم پیش ماست، باور دارد اگر اجازه مبارزه حتی برای حق حیات را ندهد، هیچ حق دیگری هم قابل مطالبه نیست … در زندان‌های این حکومت اعدامی، جلو و عقب انداختن اجرای حکم فقط به میل حکومت است … نمرودگونه و فرعون‌وار لاف اناالحق می‌زنند، چراکه می‌توانند چند روز زنده بودن را بدهند و از کسی سلب کنند! … اینان “زندگی” و “زیستن شرافتمندانه” را چنان عاشقند که حاضرند برای آن بمیرند تا شاید این حق زندگی را اگر نه برای خودشان، حداقل برای “دیگرانی” بعد از خود تبدیل به حق مسلم و در دسترس کنند … بر ماست که با همه توان به جنبش نه به اعدام بپیوندیم و از زندانیان محکوم به اعدامی که طناب‌های دار را بر گردن خود محکم کرده‌اند، حمایت کنیم! خوشا به حال مردمانی که مجرمانشان نیز از این تبارند … نه به اعدام – زنده باد آزادی».
ــ به دستور «مقام قضایی» صفحه‌های اینستاگرام دو طنزپرداز (شروین رحیم‌زاده و افشار مقدم) مسدود و از دسترس خارج شد.
دوشنبه ۲۸ مهر
ــ خانه‌ی مرضیه رسولی (روزنامه‌نگار و تهیه‌کننده‌ی پادکست «رادیو مرز») به دست ماموران امنیتی تفتیش شد. ماموران وسایل الکترونیکی او و همسرش را نیز ضبط کرده‌اند.
ــ احسان فریدی، دانشجوی دانشکده‌ی فنی تبریز و زندانی سیاسی محکوم به اعدام، از زندان تبریز به بازداشتگاه اداره‌ی اطلاعات این شهر منتقل شد.
ــ به گفته‌ی خبرگزاری‌ها، نیروهای امنیتی خانه‌ی «دست‌کم ۹ شهروند بهائی» را در شهرهای تهران، شیراز، سمنان، زاهدان و ساری تفتیش کردند و ۷ شهروند بهائی (فهیم آگاهی، متین آگاهی، هنگامه شریفی، ادیب رحمانی، نگار میثاقیان، شکیب فرزان و ارمغان عنایتی) بازداشت شدند.
ــ مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه‌ی قضائیه جمهوری اسلامی از اضافه‌شدن عنوان جدید «استعلام درخصوص فضای مجازی» به مکاتبات قضایی خبر داد. به گفته‌ی این مرکز، هویت و مشخصات حساب کاربری در فضای مجازی با این استعلام مورد بررسی قرار می‌گیرد و به معاونت ذیربط ارسال خواهد شد.
سه‌شنبه ۲۹ مهر
ــ کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در نودویکمین هفته‌ در ۵۲ زندان با اعتصاب غذا و صدور بیانیه ادامه یافت. در بخشی از بیانیه‌ آمده است: «زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار پس از یک هفته اعتصاب غذا و با شعار «نه به اعدام» علیه اعدام‌‌های گروهی و سرکوب‌های حکومت ایستادگی کردند و توانستند شش تن از هم‌بندیانشان را که برای اعدام به انفرادی برده بودند به بند بازگردانند؛ این اعتصاب گسترده برای هرکدام از آن‌ها در واقع رفتن به استقبال مرگ بود؛ و اجرای احکام این حکومت قرون‌وسطایی می‌توانست اجرای حکم هرکدام از آن‌ها را، به دلیل مقاومت‌شان، سرعت ببخشد. در ادامه خانواده‌های آن‌ها روز یکشنبه ۲۷ مهر با حضور در مقابل مجلس رژیم، صدای اعتراض خود را علیه سیاست‌های سرکوب‌گرانه و اعدام بلند کردند. … این‌ها فریاد و مقاومت علیه حکومت انسان‌ستیزی است که وحشیانه دست به اعدام‌های جمعی می‌زند به‌نحوی‌که تنها در هفته گذشته ۵۹ نفر شامل ۲ زن و یک کودک‌ مجرم و در مهرماه ۲۳۲ زندانی را اعدام کرده است. به این ترتیب آمار اعدام‌ها در سال جاری [۱۴۰۴]‌ از ۱۰۸۷ تن گذشته است».
ــ دیده‌بان حقوق بشر با انتشار اطلاعیه‌ای درخصوص مرگ سودابه اسدی، جمیله عزیزی و سمیه رشیدی در زندان، مرگ آنان را «نقض حق حیات زندانیان» دانست و به نقش مسئولان حکومت به دلیل «مشارکت در مرگ آن‌ها از طریق محرومیت از مراقبت‌های پزشکی» اشاره کرد.
ــ انجمن فرهنگیان هرسین با صدور بیانیه‌ای بازداشت جهانگیر رستمی را محکوم کرد. در بخشی از این بیانیه آمده است: «در ۲۵ مهرماه ۱۴۰۴ نیروهای امنیتی به منزل جهانگیر رستمی در شهرستان هرسین یورش برده و با رفتارهای خشونت‌آمیز وی را دستگیر و به اداره اطلاعات کرمانشاه منتقل می‌کنند. بنا به پاسخ ابهام‌آمیزی که به خانواده ایشان داده‌اند وی به تهران و زندان اوین منتقل شده است. این در حالی‌ است که فرزند ایشان، احسان رستمی همراه چهار نفر از فعالین حوزه نشر در ۲۹ مرداد ۱۴۰۴ در تهران دستگیر و در زندان اوین حبس شده و به اتهامات وارده و واهی اعتراف نکرده است. فشار بر خانواده زندانیان جهت اعتراف‌گیری اجباری یک اقدام ضدانسانی و مغایر با موازین حقوقی و نشانه بارز خشونت سیستماتیک حاکمیت و فروپاشی سیاست دستگاه‌های قضایی و امنیتی است که با هر ابزار ناانسانی سعی در ایجاد ترس و عدم همگرایی بین مردم ستمدیده، برای پیشبرد اهداف سیاسی شکست‌خورده خود در داخل و خارج می‌کنند».
چهارشنبه ۳۰ مهر
ــ ودود اسدی، فعال سیاسی محبوس در زندان اوین، به دلیل امتناع از پوشیدن لباس زندان و نیز مخالفت با انتقال با پابند و دستبند، به‌رغم نیاز به رسیدگی پزشکی از اعزام به بیمارستان محروم شد.
ــ به گفته‌ی خبرگزاری‌ها، جواد لعل‌محمدی (زندانی سیاسی محبوس در زندان وکیل‌آباد مشهد) با پرونده‌سازی تازه‌ای به اتهام‌های «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «توهین به رهبری» مواجه شده است.

پنج‌شنبه ۱ آبان
ــ حکم اعدام عباس دریس، از بازداشت‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸، در دیوان‌عالی کشور نقض و پرونده‌ی او برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارجاع شد.
ــ ۱۵ صنف سینمایی خواستار «حذف سانسور و‌ ممیزی برای ساخت آثار سینمایی» شدند. نوشته‌ای با عنوان «حمایت از مطالبه تجدیدنظر بنیانی در ساز‌وکار ناکارآمد صدور پروانه ساخت و نظارت پیشین» در این خصوص منتشر شده و در بخشی از آن آمده است: «فیلم‌سازی کاری گروهی است و هر فیلم حاصل همکاری خلاقانه اهل فن و تخصص در حرفه‌های گوناگون. فقط کارگردانان، فیلم‌نامه‌نویسان و تهیه‌کنندگان نیستند که از سوءمدیریت فرهنگی و قوانین و مقررات نادرست آسیب می‌بینند و امنیت شغلی‌شان مدام در معرض تهدید و تحدید قرار می‌گیرد، بسیاری از عوامل تولید آثار سینمایی نیز در این فرایند به نوعی متضرر می‌شوند. آن‌ها نیز در این شرایط از مشارکت در یک امر فرهنگی و خلق آثاری که می‌تواند، بدون مزاحمت ممیزی، ارتباطی پویا و تأثیرگذار با جامعه برقرار کند محروم می‌مانند و هویت فرهنگی، حرفه‌ای و شغلی خود را مخدوش‌شده می‌بینند. ضمن حمایت از بیانیه کانون کارگردانان و فیلم‌نامه‌نویسان، انتظار داریم مدیریت خانه سینما، به استناد یکی از اصلی‌ترین اهداف و وظایفی که در اساسنامه‌ی خانه ذکر شده، برای «حمایت از حقوق مادی و معنوی سینماگران» و «تأمین امنیت شغلی اعضا» مجدانه پیگیر حذف پروانه ساخت باشد و طرح جایگزین مناسبی را آماده و منتشر کند؛ طرحی که آزادی و امنیت شغلی فیلم‌ساز را برای خلق اثر مورد نظرش تضمین کند و دیگر ملزم به دریافت تأیید فیلم‌نامه‌اش از هیچ مرجعی نباشد».
ــ هادی جمالی‌پور، شهروند ساکن بیرجند، در دادگاه انقلاب این شهر به اتهام «توهین به رهبری»، «تبلیغ علیه نظام و «تبلیغ و تایید اسرائیل» به ۸ سال حبس تعزیری و یک سال انفصال از خدمات عمومی و‌ دولتی محکوم شد.
ــ مدیرمسئول روزنامه‌ی «هم‌‌میهن» اعلام کرد که در هفته‌های اخیر «سازمان اطلاعات سپاه» چند تن از روزنامه‌نگاران این نشریه را احضار و تهدید کرده است.
ــ دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان قم، مردی را به دلیل پوشیدن شلوارک به ‌اتهام «جریحه‌دار کردن عفت عمومی با پوشش نامتعارف» به «شرکت در جلسه‌‌ی آموزشی و فرهنگی و مطالعه و خلاصه‌نویسی کتاب سه دقیقه در قیامت» محکوم کرده است.
جمعه ۲ آبان
ــ شهرام فلاح، شهروند بهائی محبوس در زندان کرمان، در دادگاه انقلاب این شهر به اتهام‌ «فعالیت آموزشی و تبلیغی انحرافی مغایر با شرع اسلام از طریق ادعاهای واهی و کذب در حوزه‌های دینی و مذهبی و با وصف ارتباط تشکیلاتی با خارج از کشور» و «تشکیل گروه و دسته با هدف بر هم زدن امنیت کشور» به ۱۳ سال و ۶ ماه و ۲ روز حبس و یک سال تبعید محکوم شد.
ــ به گفته‌ی خبرگزاری‌ها، ناظم بریهی (زندانی سیاسی محکوم به حبس ابد) «به دلیل اعتراض به تبعیض و بی‌توجهی نسبت به زندانیان عرب در طرح‌های عفو عمومی» به سلول انفرادی زندان شیبان اهواز منتقل شده است.