فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجانهشتادمین سالگرد تشکیل حکومت ملی و خودمختار آذربایجان در شرایطی فرارسیده است که زندگی همه خلقهای ساکن کشورمان ایران، بویژه کارگران و زحمتکشان شهر و روستا، اعم از فارس و کُرد و بلوچ و… همانند ما آذربایجانیها غرق در دشواریهای خانمانبرانداز و روزافزون شده است.
بیانیه هیات سیاسی فرقهٔ دمکرات آذربایجان
به مناسبت هشتادمین سالگرد تشکیل حکومت ملی و خودمختار آذربایجان
هم میهنان گرامی
هشتاد سال پیش، در روز ۲۱ آذرماه سال ۱۳۲۴، اولین حکومت خودمختار در تاریخ میهنمان ایران، با سازماندهی فرقهٔ دمکرات آذربایجان و به رهبری رفیق پیشهوری تشکیل گردید.
بر خلاف دروغهای سلطنت طلبان و ذوب شدگان در ولایت فقیه و جریانهای راستگرای مخالف آزادی و حقوق ملی خلقهای ساکن میهنمان، فرقه دمکرات و حکومت ملی و خودمختار آذربایجان هیچگاه در پی تجزیه ایران نبود و نیست، بلکه همانطور که در اعلامیه تاسیس فرقه دمکرات در ۱۲ شهریور ۱۳۲۴ نوشته شده است، ضمن دفاع از استقلال و تماميت ارضی ايران، خواهان آزادی داخلی و خود مختاری مدنی برای ترقی و آبادی آذربايجان و تامین عدالت اجتماعی و پیشبرد فرهنگ در زادگاه خود بود و هست.
پدید آورندگان و موسسین فرقه دمکرات و حکومت خودمختار آذربایجان که اکثر آنها از بازماندگان جنبش مشروطیت و یاران ستارخان و حیدرعمواوغلو و شیخ محمد خیابانی بودند، حرکت خود را ادامه جنبش مشروطیت میدانستند. آنان جنبش خودمختاری را بر مبنای اجرای اصول متمم قانون اساسی مشروطیت برای تشکیل انجمنهای ایالتی و ولایتی جهت اداره امور منطقه خود تنظیم و سازماندهی کردند.
حکومت خودمختار آذربایجان در شرایطی تشکیل گردید که خلق آذربایجان همانند سایر خلق های میهنمان از بدیهی ترین حقوق انسانی محروم بود. دهقانان همه روزه با ظلم و جور فئودالهای مرتجع و ماموران فاسد دولتی دست به گریبان بودند. جان و مال و ناموس دهقانان بازیچه دست مزدوران مسلح خانها و ژاندارم های دولتی بود. استفاده از زبان مادری در مکان های آموزشی و اداری جرم بود و خلقهای میهنمان مورد تحقیر و اهانت نمایندگان دولت و هیات حاکمه قرار میگرفتند. در چنین شرایطی، اوجگیری بیسابقه مبارزات دهقانان با فئودالها و حامیان دولتی آنها زمینه عینی جنبش خودمختاری را فراهم کرده بود.
حکومت ملی و خودمختار آذربایجان از همان روز ۲۱ آذر، اصلاحات عمیق عادلانه در همه عرصه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، ملی و دمکراتیک را به سرعت آغاز کرد. این اصلاحات مورد استقبال وسیعترین طبقات و اقشار خلق آذربایجان، کشاورزان، کارگران، زنان و جوانان قرار گرفت.
استفاده از زبان آذربایجانی در امور آموزشی و اداری در کنار زبان فارسی؛ اصلاحات ارضی و تعدیل مناسبات کشاورزان و ملاکین؛ تصویب ۸ ساعت کار در روز؛ ایجاد و آزادی فعالیت سندیکاها؛ تامین حق رای دادن و انتخاب شدن برای زنان و شرکت آنان در انتخابات؛ تاسیس رادیو تبریز؛ تاسیس فیلارمونی، تاسیس دانشگاه تبریز و صدها مدرسه و کلاس های سوادآموزی روزانه و شبانه در شهرها و روستاها؛ ایجاد مهدکودکها و شیرخوارگاهها در محیط کار؛ اقدامات عمرانی در شهرها و روستاها؛ راه سازی و تعمیر و آسفالت ریزی خیابانها فقط و فقط در یک سال توسط حکومت خودمختار آذربایجان در تاریخ ایران بینظیر بود.
اقدامات و آرزوهای ترقی خواهانۀ فرقه دمکرات و حکومت ملی و خودمختار آذربایجان تنها به آذربایجان محدود نمی شد. بلکه آنها خواستار گسترش این جنبشِ مترقی و عدالتخواهانه در میان همه خلقهای سراسر ایران بودند. بر مبنای همین خواستها است که بیانیه تاسیس فرقه دمکرات آذربایجان با جمله بعدی به پایان می رسد: « ما ابتدا از آذربايجان که خانه ما است شروع می کنيم و ايمان داريم که اصلاح و ترقی آذربايجان موجب ترقی ايران خواهد شد و بدين وسيله ميهن از دست قلدرها و مرتجعين نجات خواهد يافت».
فرقه دمکرات آذربایجان از همان آغاز فعالیت خود، از طرف دگر احزاب آزادیخواه به عنوان یک حزب مترقی و آزادیخواه ایران شناخته شد. در همین راستا، علاوه بر پیوستن سازمان ایالتی حزب توده ایران در آذربایجان به فرقه دمکرات، فرقه دمکرات آذربایجان در سال ۱۳۲۵به «جبهه مؤتلف احزاب آزادیخواه »که به ابتکار حزب توده ایران و حزب ایران تشکیل شده بود نیز پیوست. حزب دمکرات کردستان، حزب سوسیالیست و حزب جنگل دیگر اعضای «جبهه مؤتلف» بودند.
ولی رژیم ضدمردمی و ارتجاعی سلطنتی از وحشت اینکه این جنبش به مناطق دیگر ایران گسترش یابد، بر خلاف مذاکرات و قراردادهای رسمی که با حکومت ملی و خودمختار آذربایجان منعقد کرده بود، نابودی جنبش ۲۱ آذر را در دستور کار قرار داده بود.
همزمان با تغییر اوضاع بین المللی و با تایید و همراهی دولتهای امپریالیستی انگلستان و آمریکا، یورش مسلحانه به آذربایجان سازماندهی شد. ارتش شاهنشاهی به بهانه تامین شرایط انتخابات سراسری در ایران، با همراهی و پوشش دادن به مزدوران مسلح خانها و فئودالهای مرتجع آذربایجان، لشکریان خود را به آذربایجان فرستاد و به نام «نجات آذربایجان»، ساکنین آذربایجان را قتل عام کردند. طبق تحقیقات محققین، در این قتل عام فاشیستی حدود ۳۰هزار نفر کشته و دهها هزار نفر مجروح شدند. دهها هزار نفرمجبور به گریز از وطن شدند. بدین ترتیب بساط ظلم و ستم اربابان و غارتگرانِِ دسترنج دهقانان و زحمتکشان آذربایجان مجددا حکمفرما شد. طبق برخی تحقیقات، پس از عملیات فاشیستی رژیم پهلوی در آذربایجان و انهدام و فلج اقتصادی زادگاهمان، صدهاهزار نفر آذربایجانی در جستجوی کار و تلاش برای تهیه لقمه نانی در سراسر میهنمان ایران آواره و دربدر گردیدند.
خواهران و برادرانآذربایجانی
هشتادمین سالگرد تشکیل حکومت ملی و خودمختار آذربایجان در شرایطی فرارسیده است که زندگی همه خلقهای ساکن کشورمان ایران، بویژه کارگران و زحمتکشان شهر و روستا، اعم از فارس و کُرد و بلوچ و… همانند ما آذربایجانیها غرق در دشواریهای خانمانبرانداز و روزافزون شده است.
اقدامات فاجعهبار و غارتگرانهٔ رژیم ولایت فقیه طی چهل و هفت سال گذشته، میهنمان را در گرداب انواع بحرانهای پیچیده اقتصادی و اجتماعی و زیستمحیطی و معیشتی گرفتار کرده است. ملیونها ایرانی زیر خط فقر زندگی میکنند، افزایش روزانه بیکاری و گرانی و تورم حد و مرز ندارد. میزان روزافزون دزدی و اختلاس و فساد در ادارات دولتی و بانکها توسط وابستگان به رژیم بیسابقه است. هم اکنون کمبود آب، برق، گاز، هوای تمیز و افزایش سرسامآور قیمت بنزین به لیتری ۵۰۰۰ تومان وضعیت فلج کنندهای در زندگی اکثریت هممیهنانمان ایجاد کرده است.
اعتراضهای به حق کارگران و زحمتکشان، فرهنگیان، بازنشستگان، پرستاران، زنان، دانشجویان، جوانان، روشنفکران و حقوقدانان همچنان ادامه دارد. رژیم نیز همواره با شیوههای خشن سرکوب و برپائی بیدادگاههای ضد مردمی مانع از تحقق حقوق حقه مردم میشود.
از سوی دیگر، کشورمان پس از جنگ ۱۲ روزه میان رژیمهای ارتجاعی اسرائیل و ایران و برقراری آتشبس غیررسمی، همچنان در معرض درگیری نظامی با رژیم جنایتکار اسرائیل و دخالتهای خارجی قرار دارد که برخی از این دخالتها با هدف شوم تجزیه میهنمان همراه است.
در چنین شرایط حساسی، فرقه دمکرات آذربایجان قاطعانه معتقد است که فقط با مبارزه مشترک و متحد همه خلقهای ساکن میهن مشترکمان ایران علیه رژیم دیکتاتوری ولایت فقیه و در پیوند با مبارزات کارگران و زحمتکشان و زنان و دانشجویان و همه احزاب و نیروهای مترقی و آزادیخواه سراسری و نیز مخالفت قاطع با مداخلهگران خارجی و دفاع از استقلال کشورمان میتوان به استقرار آزادی و عدالت اجتماعی و تحقق حقوق ملی نائل گردید.
گرامی باد خاطره تابناک جانباختگان نهضت ۲۱ آذر و همه جانباختگان دیگر نیروها در مبارزه برای تامین حقوق خلقها و استقرار آزادیهای دمکراتیک و عدالت اجتماعی!
پیش به سوی اتحاد عمل با هدف مبارزه در راه تامین آزادیهای دمکراتیک، حقوق خلقها و عدالت اجتماعی!
هیات سیاسی فرقهٔ دمکرات آذربایجان
۱۸ آذرماه ۱۴۰۴