۱۰ دسامبر، روز جهانی حقوق بشر، و واقعیت تلخ در بلوچستان

۱۰ دسامبر، روز جهانی حقوق بشر، برای بسیاری از مردم جهان یادآور ارزش‌های بنیادین مانند آزادی، کرامت، و عدالت است. اما برای مردم بلوچستان این روز بیشتر از آنکه جشن باشد، یادآور دهه‌ها تبعیض، سرکوب، و نادیده‌ گرفته‌ شدن حقوق اساسی است، وضعی که کمپین فعالین بلوچ سال‌هاست در گزارش‌های مستندش آن را ثبت و پیگیری می‌کند….

در بلوچستان، حکومت از سال‌ها پیش «امنیتی‌سازی» را جایگزین «حاکمیت قانون» کرده است. نتیجهٔ این نگاه امنیت‌محور فضای دائمی ترس و ناامنی برای شهروندان بلوچ است، از تیراندازی‌ها و برخوردهای خشونت‌آمیز نیروهای نظامی گرفته تا بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه در بازداشتگاه‌ها، و محرومیت زندانیان از حقوق اولیه.

گزارش‌های کمپین فعالین بلوچ نشان می‌دهد که خانواده‌های بسیاری با درد ناپدیدسازی‌های اجباری، بی‌خبری از عزیزانشان، تشکیل پرونده‌های سنگین و فشارهای قضایی و امنیتی مواجه‌اند.
فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران، و کسانی که تلاش می‌کنند مسائل بلوچستان را رسانه‌ای کنند مرتب با تهدید، احضار، بازداشت، یا محدودیت‌های گسترده روبه‌رو می‌شوند.

بلوچستان همچنان یکی از محروم‌ترین مناطق ایران است. فقر گسترده، نبود شغل پایدار، نبود زیرساخت‌های آموزشی و بهداشتی، تعطیلی مدارس، آب و برق ناپایدار، قطع اینترنت، و نبود خدمات اجتماعی کافی زندگی روزمره را برای مردم این منطقه دشوار کرده است. این محرومیت مزمن نه یک اتفاق طبیعی، بلکه نتیجهٔ سیاست‌های طولانی‌مدت تبعیض‌آمیز است.

کمپین فعالین بلوچ بارها هشدار داده که شهروندان عادی، شاغلان روزمره، کولبران، سوخت بران، رانندگان، و حتی ساکنان خانه‌ها قربانی مستقیم رفتارهای خشن و غیرمسؤولانه نیروهای مسلح و امنیتی می‌شوند. سوختبران، که یکی از محروم‌ترین اقشار جامعه‌اند، برای تأمین نان خانواده‌شان با خطر مستقیم شلیک، تعقیب، ضرب‌وشتم و مصادره وسایل مواجه هستند.

علاوه بر سرکوب فیزیکی، تبعیض فرهنگی و زبانی نیز در بلوچستان آشکار است. کودکان بلوچ همچنان حق آموزش به زبان مادری را ندارند، و بسیاری از مدارس در شرایط نامناسب، فاقد معلم، یا در روستاهای دوردست کاملاً تعطیل‌اند. این تبعیض فرهنگی، هویت و آینده نسل جدید بلوچ را هدف قرار می‌دهد.

در چنین شرایطی، ۱۰ دسامبر برای مردم بلوچستان یادآور این واقعیت است که آن‌ها هنوز در مسیر تحقق ساده‌ترین حقوق انسانی حق زندگی، حق امنیت، حق کرامت، حق آموزش و حق بیان ایستاده‌اند و برای آن می‌جنگند.

روز جهانی حقوق بشر باید تبدیل به فرصتی باشد برای جهانیان تا توجه و مسئولیت بیشتری به وضع مردم بلوچ‌ نشان دهند، صدایی که حکومت تلاش کرده خاموش بماند، اما به لطف تلاش کنشگران و رسانه‌های محلی همچنان زنده است.

سازمان حقوق بشری کمپین فعالین بلوچ