بانک مرکزی ایران سکوت را شکست و پس از هفت سال نرخ تورم را اعلام کرد

آمار بانک مرکزی و مرکز آمار همواره تفاوت‌هایی داشت. بر اساس جدیدترین آمار بانک مرکزی، نرخ تورم در پایان آبان‌ماه سال جاری به ۴۱درصد رسید….

بانک مرکزی ایرانپس از گذشت هفت سال از آخرین اعلام رسمی نرخ تورم روز دوشنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۴ آمار جدیدی از نرخ تورم منتشر کرد.

در گزارش تازهٔ بانک مرکزی شاخص قیمت مصرف‌کننده با سال پایهٔ ۱۴۰۰ رشد سالانهٔ در محدوده ۳۸ تا ۴۰درصد را نشان می‌دهد. طبق این گزارش، نرخ تورم سالانه منتهی به آبان امسال ۴۱درصد است.

تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه در مهر امسال رشد ۴۸,۶درصدی داشته است. این بدان معناست که خانوارها امسال برای تهیهٔ همان سبد کالا و خدمات در مهر سال گذشته تقریباً ۵۰درصد بیشتر هزینه کرده‌اند.

نرخ تورم کشور تا آخر آبان سال ۱۴۰۴ به نسبت آخر آبان سال ۱۴۰۳ افزایش چشمگیری داشته است. تورم آبان سال گذشته طبق آمار بانک مرکزی ۳۷,۳درصد بوده است.

در انتهای سال ۱۴۰۳ نیز نرخ تورم سالانه ۳۵,۸درصد اعلام شد که باید دید در پایان سال جاری چه نرخ تورمی ثبت خواهد شد.

کارشناسان معتقدند امسال با نرخ تورم بیشتری نسبت به سال‌های پیش پایان خواهد یافت.

برخی تحلیلگران می‌گویند که انتشار دوبارهٔ آمار از طرف بانک مرکزی فقط یک گزارش اداری نیست، بلکه «تلاش برای اعتباربخشی مجدد به نقش بانک مرکزی» است. اینکه این بازگشت مقطعی باشد یا پایدار در ماه‌های آینده روشن خواهد شد، اما همین انتشار خودش یک تغییر مهم در سیاست‌گذاری پولی دولت به حساب می‌آید.

در هفت سال گذشته مرکز آمار ایران متولی اعلام رسمی نرخ تورم بوده و گزارش شاخص‌های مالی منتشر کرده است.

بانک مرکزی آخرین‌ بار در سال ۱۳۹۷ شاخص بهای کالا‌ها و خدمات مصرفی را منتشر کرد. از آن پس تا کنون انتشار این آمار با دستور روحانی، رئیس‌جمهور وقت، و ریاست همتی در بانک مرکزی متوقف شد و فقط مرکز آمار ایران مرجع رسمی اعلام تورم بود. در سال ۱۴۰۱ یک بار آمار تورم بانک مرکزی به‌روز شد، ولی آن به‌روزرسانی ادامه نیافت و بانک مرکزی دیگر آمار تورم رسمی را منتشر نکرد تا همین دیروز.  البته گاهی رئیس کل بانک مرکزی در مصاحبه‌هایش گریزی به تورم محاسبه‌شده در بانک مرکزی می‌زد، ولی باز هم آمار رسمی در سایت این بانک بارگذاری نمی‌شد.

در اطلاع‌رسانی اقتصادی جمهوری اسلامی نرخ تورم به سه گونه «تورم ۱۲ماهه میانگین» (نرخ تورم رسمی در ایران)، «تورم نقطه‌به‌نقطه» (افزایش قیمت‌ها در ماه مورد بررسی نسبت به ماه مشابه در سال گذشته)، و «تورم ماه‌به‌ماه» (نرخ تورم در هر ماه نسبت به ماه پیش) منتشر می‌شود.

بانک مرکزی و مرکز آمار ایران پیش از این هر سال آمارهایی از نرخ تورم منتشر می‌کردند و اغلب گزارش‌های جهانی هم مستند به همین آمارها بوده است.

نرخ تورم اعلام‌شدهٔ مرکز آمار ایران و بانک مرکزی در بیشتر مواقع متفاوت بوده است. اختلاف بین این دو نهاد رسمی هم همواره تحلیلگران اقتصادی را دچار سردرگمی کرده است تا جایی که در قانون برنامهٔ پنجم تصمیم گرفته شد که مرجعیت آمارهای رسمی به مرکز آمار ایران محول شود.

با این حال، اختلاف بین این دو مرکز پایان نیافت. یکی از آخرین موارد آن مربوط به آمارهای رشد اقتصادی است که این دو مرجع رسمی دولتی آمارهای متفاوتی ارائه کردند. بانک مرکزی مدعی رشد ۴درصدی با نفت و ۳,۵درصدی بدون نفت در سال ۱۴۰۱ شد، در حالی‌ که مرکز آمار ادعا کرد که رشد اقتصادی ۴,۸درصد با نفت و ۴,۵درصد بدون نفت بوده است.