فرقه دموکرات آذربایجان فرقه دموکرات آذربایجاندانشگاه فرهنگیان با هدف جبران کمبود نیروی انسانی در آموزشوپرورش، سازوکاری را برای جذب دانشجو طراحی کرده است که مهمترین مؤلفه آن، بورسیهکردن دانشجویان و استخدام رسمی (بهصورت آزمایشی) از ابتدای ورود به دانشگاه است. بر اساس این سازوکار، دانشجویان از حقوق و مزایا برخوردار میشوند و برای دانشجویان پسر نیز خدمت سربازی حذف شده و بهجای آن، تعهد خدمت در آموزشوپرورش در نظر گرفته میشود. این امتیازات در نگاه نخست، فرصتی قابلتوجه برای تحصیل در یک دانشگاه دولتی به نظر میرسد؛ اما گزارشهای میدانی دانشجویان، تصویری متفاوت از واقعیت این دانشگاه ارائه میدهد….
🔻به گفته دانشجویان، پس از ورود به دانشگاه، بخش قابلتوجهی از حقوق دریافتی آنان بابت هزینه خوابگاه، سلف، بیمه و سایر کسورات کسر میشود. مطابق مقررات، این کسورات برای دانشجویان خوابگاهی باید حداکثر ۴۵ درصد و برای دانشجویان ترددی ۲۵ درصد از حقوق باشد؛ اما در عمل، بهویژه برای دانشجویان خوابگاهی که اکثریت را تشکیل میدهند، مبالغی بیش از سقف قانونی کسر میشود. در نتیجه، مبلغ ناچیزی برای دانشجو باقی میماند که آن نیز عمدتاً صرف تغذیه میشود؛ تغذیهای که دانشجویان کیفیت آن را پایین ارزیابی میکنند. این در حالی است که بسیاری از پردیسهای دانشگاه فرهنگیان خارج از محدوده شهری قرار دارند و دانشجویان با مشکلات جدی رفتوآمد مواجهاند.
🔻از سوی دیگر، وضعیت امکانات آموزشی نیز با انتقادات گسترده همراه است. به گفته دانشجویان، بسیاری از کلاسها فاقد تجهیزات اولیه آموزشی مانند ویدئوپروژکتور هستند و تعداد کلاسها محدود است. ترکیب هیئت علمی نیز عمدتاً از معلمان شاغل یا بازنشسته آموزشوپرورش تشکیل شده و به دلیل پایینبودن حقالتدریس، اساتید برجسته دانشگاهی تمایل اندکی به تدریس در این مراکز دارند. دانشجویان این شرایط را عامل افت شدید سطح علمی دانشگاه میدانند. نبود کتابخانههای مجهز و سالنهای مطالعه مناسب نیز از دیگر مشکلاتی است که بارها مطرح شده است.
🔻بر اساس اطلاعات ارائهشده، برای دانشجویان خوابگاهی ماهانه مبلغی حدود ۵ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان بابت خوابگاه و سلف در نظر گرفته میشود که یا مستقیماً از حقوق کسر میشود یا بهعنوان بدهی در حساب دانشجو ثبت و تا پایان تحصیل از او دریافت میشود. این مبلغ به هیچ عنوان بخشوده نمیشود. برای دانشجویان ترددی نیز رقمی در حدود ۳ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان اعمال میشود. به گفته دانشجویان، این وضعیت موجب شده بخش قابلتوجهی از دغدغه آنان بهجای تمرکز بر تحصیل، صرف نگرانیهای مالی و بدهیهای انباشته شود.
🔻در حوزه فضای دانشگاهی و حقوق دانشجویی نیز انتقادات جدی مطرح است. دانشجویان از محدودیت شدید آزادیها، بهویژه آزادی بیان، سخن میگویند و معتقدند همواره با تهدیدهایی نظیر اخراج، قطع حقوق و مزایا مواجهاند. همچنین تفکیک جنسیتی حاکم بر فضای دانشگاه، از نگاه بسیاری از دانشجویان، با شأن و کرامت انسانی آنان سازگار نیست و نوعی تحقیر تلقی میشود.
🔻مسئله انصراف از تحصیل نیز بهعنوان یکی از جدیترین موانع پیشروی دانشجویان مطرح است. بر اساس تعهدنامه محضری که دانشجویان در ابتدای ورود امضا میکنند، انصراف از دانشگاه مستلزم پرداخت دوبرابر تمامی مبالغ دریافتی از آموزشوپرورش، بههمراه حقوقی است که قرار بوده در سالهای تحصیل پرداخت شود، علاوه بر جریمه انصراف از دانشگاههای دولتی. این تعهد همچنین دانشجو را ملزم میکند پس از پایان دوره کارشناسی، به مدت هشت سال در آموزشوپرورش خدمت کند. به گفته دانشجویان، چنین شرایطی عملاً راه خروج را برای دانشجویانی که از توان مالی بالایی برخوردار نیستند ـ که اکثریت را تشکیل میدهند ـ مسدود کرده است.
🔻در بعد علمی و پژوهشی نیز گزارشها حاکی از آن است که همایشها و برنامههای پژوهشی در دانشگاه فرهنگیان یا برگزار نمیشود یا بسیار محدود و کممحتواست. دانشجویان میگویند در بسیاری از کلاسها، بهجای تمرکز بر آموزش تخصصی، بر مباحث ایدئولوژیک تأکید میشود و فضای آموزشی خستهکننده و کمثمر است. از نگاه آنان، تمرکز بیش از حد مدیریت دانشگاه بر فعالیتهای تبلیغاتی و ایدئولوژیک، بهجای ارتقای رفاه دانشجویان و کیفیت علمی، به تضعیف هرچه بیشتر سطح آموزشی این دانشگاه و خدشهدار شدن وجهه دانشجویان در جامعه منجر شده است.