گزارش ماهانهٔ هه‌نگاو از نقض حقوق زنان در ایران در ژوئن ۲۰۲۵

با استناد به آمار ثبت‌شده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در ماه ژوئن ۲۰۲۵ دست‌کم دوازده فعال زن بازداشت و چهارده فعال زن نیز در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران به حبس محکوم شده‌اند. در ماه گذشتهٔ میلادی دست‌کم یازده مورد زن‌کشی و دو مورد اعدام زنان در شهرهای ایران ثبت شده است….

اجرای حکم اعدام زنان در ایران

در ماه ژوئن ۲۰۲۵ دست‌کم حکم اعدام دو زن در زندان‌های ایران اجرا شده است که یکی از آنها از بابت اتهام امنیتی و عضویت در گروهای تندرو اسلامی و یکی نیز از بابت اتهام قتل عمد اعدام شده‌ است. اسامی آنها به شرح زیر است؛

۱ـ حفیظه بلوچ‌زهی، اهل سراوان، از بابت اتهام عضویت و همکاری با گروه‌های تندرو اسلامی در زندان قزلحصار کرج اعدام شد.
۲ـ طلعت سبزی، اهل قم، از بابت اتهام قتل عمد در زندان مرکزی قم اعدام شد.

بازداشت دوازده فعال زن در ژوئن ۲۰۲۵

با استناد به آمار ثبت‌شده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در ماه میلادی گذشته دست‌کم دوازده فعال زن بازداشت شده‌اند که معادل ۷درصد کل آمار بازداشتی‌ها در این ماه است.
دست‌کم سه نفر از زنان بازداشت‌شده از فعالان بهایی و دو تن نیز از فعالان زن کُرد بوده‌اند. اسامی آنها به شرح زیر است؛

تهران: ۱ـ گلاره عباسی ۲ـ مطهره گونه‌ای ۳ـ دنیا حسینی (اهل اهواز)
قائم‌شهر: ۴ـ نازنین عابدینی ۵ـ راکئول عطاییان
سبزوار: ۶ـ معصومه شهنواز ۷ـ فاطمه نورادی
سقز: ۸ـ ژیلا تشکری
دهلران: ۹ـ اکرم سبزی
بیرجند: ۱۰ـ صبا محمدی
کرمان: ۱۱ـ بهناز محجوبی
شیراز: ۱۲: نگین امین‌زاده

صدور حکم حبس برای فعالان زن

با استناد به آمار ثبت‌شده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در ماه ژوئن ۲۰۲۵ دست‌کم چهارده فعال زن در شهرهای ایران در مجموع به ۴۷ سال و ۸ ماه حبس تعزیری محکوم شده‌اند. دست‌کم یازده زن بهایی درمیان زنانی‌اند که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران به حبس محکوم کرده است.

اسامی زنانی که به حبس محکوم شده‌اند به شرح زیر است؛

۱ـ زینا فریدونیان، اهل قروه، به ۴ سال و ۱ ماه حبس محکوم شده است.
۲ـ ندا محبی، اهل همدان، به ۷ سال و ۸ ماه حبس محکوم شده است.
۳ـ فریده ایوبی، اهل همدان، به ۶ سال و ۳ ماه حبس محکوم شده است.
۴ـ زرین‌دخت احدزاده، اهل همدان، به ۶ سال و ۳ ماه حبس محکوم شده است.
۵ـ ژاله رضایی، اهل همدان، به ۶ سال و ۳ ماه حبس محکوم شده است.
۶ـ عاطفه زاهدی، اهل همدان، به ۶ سال و ۳ ماه حبس محکوم شده است.
۷ـ نورا ایوبی، اهل همدان، به ۶ سال و ۳ ماه حبس محکوم شده است.
۸ـ نغمه میرزا آقا، اهل کرج، به ۱۰ ماه حبس محکوم شده است.
۹ـ مهین سعادتمند، اهل کرج، به ۱۰ ماه حبس محکوم شده است.
۱۰ـ مهشید سفیدی، اهل کرج، به ۱۰ ماه حبس محکوم شده است.
۱۱ـ ثمر مسعودی، اهل کرج، به ۱۰ ماه حبس محکوم شده است.
۱۲ـ مونا ذکایی، اهل کرج، به ۱۰ ماه حبس محکوم شده است.
۱۳ـ سهیلا مطاعی، اهل دهگلان (دیولان)، به ۳ ماه حبس محکوم شده است.
۱۴ـ الهام معین، اهل تهران، به ۳ ماه حبس محکوم شده است.

بازداشت زنان و محکومیت زنان روند تبعیض معمول در جمهوری اسلامی ایران است. در جریان جنبش انقلابی «ژن ژیان ئازادی» فشارها بر فعالان زن ابعاد گسترده‌تری گرفته بود. جمهوری اسلامی به شکل سازمان‌دهی‌شده‌ای همواره از ابتدای ظهورش تلاش کرده است که عرصهٔ ظهور فعالیت اجتماعی، سیاسی، و حقوق بشری را برای زنان تا جای ممکن تنگ کند. سیاست‌های جداسازی جنسی و جنسیتی و همین‌طور به حاشیه بردن هرچه بیشتر جامعهٔ اقلیت‌های جنسی و جنسیتی از طریق جرم‌انگاری هویت آنها یکی از سیاست‌های جدّی آپارتاید جنسیتی در ایران است.

ثبت یازده مورد زن‌کشی در ماه ژوئن ۲۰۲۵

با استناد به آمار ثبت‌شده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، در ماه ژوئن ۲۰۲۵ دست‌کم یازده زن در شهرهای ایران کشته شده‌اند که اکثریت مطلق آنها به‌دست افراد نزدیک خود، از جمله همسر، به قتل رسیده‌اند.

بر طبق این گزارش، شش زن به‌دست همسرانشان به قتل رسیده‌اند و اطلاع دقیقی از هویت قاتل پنج مورد دیگر در دست نیست.

از مجموع یازده مورد زن‌کشی، دست‌کم یک مورد با انگیزهٔ «ناموسی» بوده است. همچنین، دست‌کم پنج مورد از زنکشی‌ها به‌دلیل اختلاف‌های خانوادگی عنوان شده است. دو زن با انگیزهٔ سرقت به قتل رسیده‌اند و از انگیزهٔ سه مورد از زن‌کشی‌ها اطلاعی در دست نیست.

تفکیک قتل زنان بر حسب استان

استان تهران: پنج مورد
استان خراسان رضوی: دو مورد
استان‌های خراسان شمالی، البرز، ایلام و مازندران: هر کدام یک مورد

زن‌کشی بالاترین سطح بروز زن‌بیزاری و زن‌ستیزی در جامعه است. قتل‌های معروف به «قتل‌های ناموسی» تنها بخشی از زن‌کشی‌ها را شامل می‌شوند. ریشهٔ تاریخی اصلی زن‌کشی در جوامع مناسبات و قوانین مردسالار و زن‌ستیزانه است. بر اساس گزارش‌های حقوق بشری هه‌نگاو، فقط در سال گذشته ١٩١ زن‌کشی در ایران به ثبت رسیده است که بخش بزرگی از این قتل‌ها به‌دست اعضای خانوادهٔ نزدیک زن بوده است. قوانین و تفکر زن‌ستیزانه نفرت عمیق از زنان را عادی‌سازی می‌کند.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو جمهوری اسلامی ایران را نظام آپارتاید جنسیتی ارزیابی می‌کند که در آن قتل و آزار سیستماتیک زنان در مراحلی قانونمند شده است. جامعهٔ جهانی باید نظام آپارتاید جنسیتی را ذیل «جنایت علیه بشر» بگنجاند و آن را در تعریف بین‌المللی خود بگنجاند و بر اساس قوانین صراحتاً ضدّزن و ساختارمندی سرکوب زنان در جامعهٔ ایران، جمهوری اسلامی را نظام آپارتاید جنسیتی دسته‌بندی و ذیل این مفهوم جرم‌انگاری کند.